فردي که سرماخورده چه بايد و چه نبايد بخورد؟

فردي که سرماخورده چه بايد و چه نبايد بخورد؟

تمام سلول هاي بدن براي فعاليت نيازمند اکسيژن هستند. اين گاز از طريق دستگاه تنفسي و گردش خون به بدن مي رسد و دي اکسيدکربن که محصول زائد فعل و انفعالات در بدن است نيز به وسيله همين دستگاه ها از بدن خارج مي شود. اکسيژن از طريق ديواره ريه ها به درون سرخرگ ها انتشار مي يابد تا در سراسر بدن انتقال پيدا کند. دي اکسيدکربن نيز براي خروج از بدن، از طريق سياهرگ ها به درون ريه ها منتشر مي شود و وارد هواي بازدم مي شود.

سلامتي مجاري تنفسي وابسته به دريافت هواي فاقد ميکرب و آلودگي است. بيش از 200 نوع ويروس شناخته شده که بر دستگاه تنفسي فوقاني اثر مي کنند و سبب سرماخوردگي  مي شوند. در اغلب موارد، سرماخوردگي ها خفيف بوده و به طور معمول در طي يک هفته بهبود مي يابند.

 سرماخوردگي معمولي  با حساسيت ( آلرژي ) و آنفلوانزا متفاوت است. آنفلوانزا ( INFLUENZA ) نامي است که به عفونت ويروسي بسيار شديد نسبت داده مي شود و اين عفونت نيز بر دستگاه تنفسي فوقاني تأثير مي گذارد. نام آنفلوانزا از اين باور قديمي منشأ مي گيرد که اين بيماري را ناشي از تأثيرات ماوراءالطبيعه مي دانسته اند.

علايم سرماخوردگي به طور معمول دو تا سه روز پس از ورود ويروس به بدن ظاهر مي شود. شايع ترين علائم شامل : گلودرد، گرفتگي بيني، آب ريزش بيني، سرفه، عطسه و درد در قسمت هاي دست و پا است. خستگي، ريزش آب از چشم ها و اشکال در خوابيدن نيز ممکن است رخ دهد.

در صورتي که علائم، بيش از يک هفته باقي بمانند و با سردرد شديد ، ضعف ، از دست دادن اشتها و تشنگي همراه شوند، احتمال اين که بيماري به علت ويروس آنفلوانزا باشد بيشتر است. بروز تب نيز به طور معمول شايع است. بايد توجه کرد که در موارد عفونت هاي ويروسي دستگاه تنفسي فوقاني، علت بيماري را نمي توان برطرف کرد و فقط درمان علائم امکان پذير است.

به هنگام سرماخوردگي استراحت زياد، مصرف فراوان مايعات و قرقره کردن آب نمک ولرم به بهبود علائم کمک مي کند. مصرف قرص هاي مسکن به رفع سردرد و کاهش تب کمک مي کنند. تنها در مواردي که به دنبال عفونت ويروسي، عفونت باکتريايي نيز بروز مي کند، آنتي بيوتيک ها مفيد واقع مي شوند. گياهان دارويي مفيدي  نيز براي درمان سرماخوردگي وجود دارند.

کودکان ، سالمندان، زنان باردار و افراد دچار بيماري هايي از قبيل ديابت و بيماري هاي کليوي به توصيه هاي پزشکي بيشتري نياز دارند. گاهي اوقات براي افراد سالمند، به منظور پيشگيري از ابتلا به عفونت، استفاده از واکسن توصيه مي شود. براي جلوگيري و درمان سرماخوردگي روش هاي مختلفي  وجود دارد که ما در اينجا به جنبه تغذيه اي آن مي پردازيم.

چه غذاهايي براي سرماخوردگي مفيد هستند؟

براي اين که سيستم ايمني بدن به بهترين نحو به وظيفه اش که مبارزه عليه ويروس هاي سرماخوردگي و آنفلوانزا است، عمل کند بايد مواد مغذي حياتي را دريافت کند. مکمل هاي تغذيه اي  مفيدي نيز براي پيشگيري و درمان سرماخوردگي توصيه شده است.

مواد غذايي مفيد براي درمان سرماخوردگي شامل موارد زير است :

- ويتامين C  ؛ منابع غذايي اصلي تأمين کننده ويتامين C شامل : مرکبات ( پرتقال  ، گريپ فروت، انواع ليمو و نارنگي )، انواع توت، گوجه فرنگي ، فلفل دلمه اي ، توت فرنگي  ، سيب زميني و سبزيجات برگ سبز از قبيل انواع کلم. دريافت زياد و منظم ويتامين C به کاهش بروز، شدت و طول مدت سرماخوردگي کمک مي کند.

- غلات سبوس دار و حبوبات؛ منابع غذايي مناسب يکي از ويتامين هاي گروه B به نام پانتوتنيک اسيد هستند. کمبود پانتوتنيک اسيد، سبب بروز عفونت هاي مکرر دستگاه تنفسي فوقاني مي شود.

- سير داراي آهن، روي و آليسين (ALICIN ) است که سبب تقويت سيستم ايمني و کاهش خطر عفونت هاي ويروسي مي شود.

- ماهي قباد، قزل آلا، ساردين و ماهي هاي روغني منبع غني اسيدهاي چرب اُمگا- 3  هستند. همچنين تخم کتان، تخمه کدو حلوايي و روغن شاه دانه نيز از ديگر منابع خوب اُمگا- 3 هستند.

- دانه کنجد، تخمه کدو حلوايي  و آفتاب گردان منابع غني اسيدهاي چرب اُمگا-6 هستند. اين اسيدهاي چرب به سلول هاي دستگاه تنفسي در مبارزه عليه عفونت هاي سرماخوردگي کمک مي کنند.

- جگر، انواع ماهي از جمله قزل آلا، قباد و شاه ماهي، کره و تخم مرغ منابع ويتامين A  هستند. هويج ، انبه ، سيب زميني، زردآلو ، کدو حلوايي و سبزيجات سبز تيره نيز تأمين کننده بتاکاروتن هستند که در بدن به ويتامين A تبديل مي شوند. عفونت هاي مکرر تنفسي در کودکان با کاهش ذخائر ويتامين A مرتبط است. يک رژيم غذايي متنوع که داراي اين مواد غذايي باشد، مواد لازم براي يک کودک در حال رشد را تأمين مي کند.

- تخم مرغ ، ماهي، مرغ، گوشت قرمز بدون چربي، لبنيات ، حبوبات، مغزها، دانه ها و غلات سبوس دار تأمين کننده پروتئين هستند. کمبود دريافت پروتئين خطر ابتلا به عفونت را افزايش مي دهد.

- گوشت، شير، غلات و حبوبات تأمين کننده ويتامين هاي B6  و پانتوتنيک اسيد هستند که براي تأمين سلامتي سيستم ايمني از اهميت بسياري برخوردارند.

- غلات صبحانه ( برشتوک )، نان و عصاره مخمر تأمين کننده اسيد فوليک  هستند که براي سلامتي و تقويت سيستم ايمني ضروري است. به علاوه چغندر، لوبيا چشم بلبلي و انواع کلم منابع مناسبي از فولات ( اسيد فوليک ) هستند.

- گوشت هاي قرمز بدون چربي و غلات سبوس دار حاوي روي هستند. ساير منابع غذايي حاوي روي شامل : جوانه گندم ، آجيل ، بادام زميني، گردو، جگر ، مرغ ، بوقلمون، ماهي، ميگو، تخم مرغ ، لوبيا خشک ، شير و لبنيات است. روي يک ماده معدني مورد نياز براي سيستم ايمني است.

در سرماخوردگي از چه غذاهايي پرهيز کنيم؟

غذاهاي آماده ي بسته بندي شده و کنسروها از لحاظ ويتامين ها و موادمعدني فقير هستند. بنابراين به جاي مصرف اين نوع غذاها از انواع ميوه و سبزيجات تازه، ماهي، غلات، مغزها و دانه ها استفاده کنيد.

* چند نکته :

- ارتباط بين مصرف قرص هاي ويتامين C و سرماخوردگي به طور وسيعي مورد مطالعه قرار گرفته است. تحقيقات نشان داده ، اين قرص ها که روزانه 500 تا 1000 ميلي گرم ويتامين C را براي بدن تامين مي کنند، نمي توانند از عفونت پيشگيري کنند، در حالي که به کاهش شدت و احتمالاً طول مدت سرماخوردگي کمک مي کنند.

در برخي موارد با دريافت 1000 ميلي گرم مکمل ويتامين C در روز طي يک دوره طولاني، علائم به ميزان 15 درصد کاهش يافت. ويتامين C باعث افزايش سطح اينترفرون در بدن مي شود که اين ماده با عفونت ها مبارزه مي کند. همچنين ويتامين C از جمله آنتي اکسيدان هايي است که به حفاظت از پوشش داخلي مجاري تنفسي در برابر انواع عفونت کمک مي کند.

- مصرف مکمل ريزمغذي هاي خاص شامل 20 ميلي گرم روي ، 100 ميکروگرم سلنيوم ، 120 ميلي گرم ويتامين C ، 15 ميلي گرم ويتامين E  و 6 ميلي گرم بتاکاروتن در مطالعات مختلف سبب کاهش بروز عفونت هاي تنفسي در سالمندان طي درمان هاي طولاني مدت شده اند.

- در بررسي هاي باليني مختلف نشان داده شده است که قرص هاي مکيدني " روي" سبب بهبود علائم سرماخوردگي مي شوند. البته بعضي مطالعات نيز نشان داده که اين قرص ها هيچ اثري بر علائم سرماخوردگي ندارند. به علاوه بايد توجه کرد که دريافت روي به ميزان بيش از 150 ميلي گرم در روز مي تواند امکان ابتلا به عفونت را افزايش دهد. بنابراين قبل از اقدام به هر نوع درماني، بايد تحت نظر پزشک باشيد و به توصيه هاي او عمل کنيد.

- قرص سير يا کپسول هاي حاوي عصاره سير ممکن است به پيشگيري از سرماخوردگي کمک کند. علت اين تأثير خواص ضد ويروسي رنگدانه گياهي " آليسين " است.

- استفاده از بُخور به رفع گرفتگي بيني کمک مي کند. براي اين کار، براي 10 دقيقه سرتان را روي بخارات يک ظرف آب در حال جوشيدن بگيريد. بهتر است دستمال يا حوله اي را روي سر بگذاريد و اين عمل را سه بار در روز تکرار کنيد. مي توانيد مقداري روغن مِنتول ( MENTHOL )  يا عصاره اوکاليپتوس به آب در حال تبخير اضافه کنيد تا عمل تنفس را تسهيل کند.

- مايعات فراواني مصرف کنيد. در طول حملات شديد آنفلوانزا، بهتر است از مايعات مقوي و مغذي مثل انواع سوپ و آش در وعده غذايي اصلي استفاده کنيد. البته به شرطي که داراي انواع موادمغذي به مقدار متعادل و متناسب باشد.

- تا جايي که مي توانيد بخوابيد و استراحت کنيد. سيستم ايمني براي تجديد قوا به استراحت نياز دارد. عدم توجه به علائم يک عفونت ويروسي و کار و فعاليت شديد در حين بيماري، مدت بيماري را طولاني تر مي سازد.

* منبع : دنياي تغذيه

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در یکشنبه بیست و دوم مهر 1386 و ساعت 11:20 | 

سرماخوردگي و مكمل هاي تغذيه اي

سرماخوردگي و مكمل هاي تغذيه اي

سرماخوردگي و گلودرد يك عفونت حاد( كوتاه مدت) ويروسي در قسمت مجراي تنفسي فوقاني است كه از طريق هوا مانند عطسه كردن يا تماس با افراد مبتلا به بيماري، از فردي به فرد ديگر سرايت مي كند.

مكمل هاي تغذيه اي كه براي سرماخوردگي توصيه مي شوند، شامل : ويتامينC– روي ( به شكل قرص يا اسپري بيني ) و پروپيول است.

علائم سرماخوردگي چيست؟

آب ريزش و گرفتگي بيني، گلودرد، بي تابي و التهاب از علائم عمده آن است. بيشتر اوقات گلودرد به تنهايي و جداي از سرماخوردگي، خود يك علامت جدي است مثل گلودرد استرپتوككي( ميكروبي) كه احتياج به تشخيص پزشكي و درمان با آنتي بيوتيك دارد. وقتيكه عفونت ويروسي است، آنتي بيوتيك ها تأثيري در بهبود سرماخوردگي ندارند.

درمان سرماخوردگي چگونه است؟

محيط مرطوب و گرم، باعث تسريع بهبود مي شوند. كسانيكه به سختي دچار سرماخوردگي مي شوند، بايستي استراحت كنند. داروهاي بازكننده گرفتگي بيني مانند پزودوفدرين و فنيل فرين، بطور موقت بيني را باز مي كنند، اما اغلب مجدداً بيني دچار گرفتگي مي شود.

براي حفظ تعادل آبي و تسهيل جريان ترشحات بدن، بايستي مقدار زيادي مايعات نوشيد. اگر سرفه شديد يا خطرناك باشد، داروهاي ضد سرفه مثل دكسترومتورفان، خصوصاً براي خواب راحت، تجويز مي شوند.

درغيراينصورت ، براي خارج ساختن ويروس هاي عفوني و ترشحات جمع شده در گلو، بايستي خلط را دفع كرد و نبايستي آن را در گلو نگه داشت.

توصيه هاي غذايي مفيد:

زياده روي در مصرف شكر، چربي و الكل به سيستم ايمني بدن آسيب مي زند، هر چند كه از چگونگي تاثير اين موادغذايي در طول دوره ي سرماخوردگي اطلاع دقيقي در دست نيست.

مكمل هاي غذايي مفيد:

بررسي 21 مطالعه نشان داد مصرف 1 تا 8 گرم ويتامينC در روز، مدت و شدت سرماخوردگي را تا 23 درصد كاهش مي دهد.

مقدار مناسب ويتامينC بري درمان سرماخوردگي معلوم نيست، ولي ممكن است حداكثر 1 تا 3 گرم در روز باشد؛ با توجه به اينكه مقدار بيشتر از 200- 120 ميلي گرم در روز، بعنوان مقدار مناسب و كافي براي افراد سالم در نظر گرفته مي شود.

بررسي 23 مطالعه نشان داد مكمل دهي ويتامينC در كودكان اثرات بهتري نسبت به بزرگسالان دارد. همان مطالعه ثابت كرد مصرف 2 گرم يا بيشتر ويتامينC در روز، در كاهش مدت سرماخوردگي مؤثرتر از 1 گرم در روز است.

روي(Zn) :

وقتيكه روي (Zn) در زمان سرماخوردگي بصورت مكمل به افراد داده شد، ثابت كرد كه اين عنصر باعث كاهش قدرت ويروس ها براي احاطه سلولهاي بدن و كمك به سلولهاي ايمني براي مبارزه با سرماخوردگي مي شود و علائم سرماخوردگي را تسكين مي دهد.

قرص روي مدت سرماخوردگي را در بزرگسالان كاهش داد ولي در كودكان اثري نداشت.

قرص هاي حاوي گلوكونات روي، گلسين- گلوكونات روي واستات روي در بهبود مؤثرند، ولي اشكال ديگر روي و قرص هايي كه حاوي اسيد سيتريك، اسيد تارتاريك، سوربيتول و مانيتول هستند ، اثري ندارند و در مطالعاتي كه اين اشكال روي بكار رفت مثل مواقعي كه مقدار روي كافي نبود، موفقيتي در عمل حاصل نشد.

براي بهبود سرماخوردگي، قرص هايي كه حاوي 13 تا 25 گرم گلوكونات روي، گلسين- گلوكونات روي يا استات روي مي باشند، هر 2 ساعت يكبار براي چند روز مختلف استفاده مي شوند.  اگر اين قرص ها با بروز اولين علامت سرماخوردگي مصرف شوند، بهترين اثر را دارند.

مطالعات بيان مي كرد دلايل كافي براي اثر روي وجود ندارد و از نظر آماري، معني دار نيست. اما مقايسه 6 آزمايش ثابت كرد، در كسانيكه در زمان سرماخوردگي قرص روي مصرف كرده بودند بعد از يك هفته، در مقايسه با افراديكه مصرف نكرده نبودند، علائم سرماخوردگي كاهش يافته بود و معني دار نبودن از نظر آماري به دليل كافي نبودن تعداد افراد يا روي مصرفي بود.

اسپري بيني روي نسبت به قرص روي در بهبود سرماخوردگي مؤثرتر است، زيرا طبق يك بررسي، ميزان سرماخوردگي در افرادي كه 4 بار در روز اين اسپري را بكار برده بودند 74 درصد كم شده بود، در صورتيكه با مصرف قرص  روي 42 تا 53 درصد كاهش يافته بود.

پروپيول :

پروپيول ماده صمغي است كه توسط حشرات از جوانه هاي برگي شكل و پوست درختان جمع آوري مي شود خصوصاً از درختان صنوبر و كاج. عصاره پروپيول مي تواند در پيشگيري و كوتاه كردن مدت سرماخوردگي مؤثر باشد.

مطالعات باليني نشان داد، عصاره پروپيول عفونت دستگاه تنفسي فوقاني را در كودكان كاهش مي دهد.

توليدكنندگان اين محصول توصيه مي كنند، فرآورده هاي خوراكي پروپيول به ميزان 500 ميلي گرم، يك يا دوبار درروز مصرف شوند.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 و ساعت 20:49 | 

منوی اصلی

نوشته های پیشین

آرشيو موضوعی

پيوندهای روزانه

پيوندها

امکانات

  RSS