تغذیه و پزشکی

رژیم درمانی چاقی،لاغری ،دیابت،قلب و عروق،پرفشاری خون،کلیوی،سرطان و....

تغذيه نامناسب و كوتاهي قد

تغذيه نامناسب و كوتاهي قد
از آنجايي كه بچه ها بيش از يك سوم روز را در مدارس مي‌گذارانند، نوع غذايي كه در مدرسه دريافت مي‌كنند در سلامت آنها تاثير مهمي دارد. آنها وعدههاي مهمي چون ميان وعدههاي صبحگاهي كه اغلب به جاي صبحانه مصرف مي‌شوند و نيز ناهار را در مدرسه ميل مي‌كنند و همين مسئله، توجه زياد متخصصين را به نوع غذايي كه آنها دريافت مي‌كنند بيشتر مي‌كند.يكي از معضلات دوران كودكي، چاقي در اين گروه سني است كه زمينه ساز چاقي در بزرگسالي است و مشكلات روانشناختي نظير عدم خودباوري، كاهش معاشرت، افزايش چربي خون، فشار خون و افزايش احتمال ديابت را به دنبال دارد. در اين سنين كم وزني و لاغري نيز خيلي بيشتر از چاقي ديده مي‌شود كه نتيجه آن، نارسايي رشد و كاهش قدرت تمركز و يادگيري بچه‌ها است و موفقيت آنها را در درس و امتحانات كاهش مي‌دهد. نوع مواد غذايي كه كودك در ميان‌وعده‌هاي صبحگاهي در ميان همسن و سالانش دريافت مي‌كند، مي‌تواند به تدريج اين مشكلا‌ت را كاهش دهد.كوتاهي قد، مشكل ديگري است كه رابطه مستقيمي با تغذيه نادرست دارد. دكتر كيمياگر در اين رابطه مي‌گويد: <قد از جمله معيارهايي ست كه وضعيت تغذيه‌اي افراد را در درازمدت نشان مي‌دهد. بسياري از خانوادهها در تلاش هستند تا بچههايشان قدي بلند داشته باشند و به اين دليل نزد هزاران متخصص مي‌روند و نظر آنها را در اين رابطه جويا مي‌شوند. به‌طور كلي مواد مغذي نظير كلسيم، آهن، روي، پروتئين و ويتامين A نقش موثري در رشد قدي بچهها داشته و مصرف منظم مواد غذايي نظير انواع گوشت‌ها و ماهي، انواع لبنيات، ميوهها و سبزي‌جات اين تاثير را بيشتر مي‌كند.>در دوران بلوغ به دليل جهش رشدي، نياز به مواد مغذي افزايش مي يابد، اما در اغلب موارد اين نيازها با تغيير عادات غذايي تامين نشده و در بسياري از موارد كمبودهاي تغذيه‌اي ديده مي‌شود. در اين دوران املاحي چون كلسيم، آهن، روي و منيزيم هم بايد به ميزان دو برابر دريافت شوند، اتفاقي كه معمولا‌ رخ نمي‌دهد. وضع وقتي بدتر مي‌شود كه بدانيم 14 درصد از مجموع انرژي دريافتي نوجوانان پسر و 15 درصد از كل انرژي دريافتي نوجوانان دختر از نوشابههاي گازدار و آبميوههاي آماده تامين مي شود.همچنين نياز به اسيد فوليك و ويتامين‌هاي گروه B و نيز ويتامين‌هاي A،c و‌e براي‌رشد بافت‌هاي جديد به شدت بالا مي رود و در نتيجه نياز به مصرف ميوهها و سبزيجات چندين برابر مي‌شود. در اين ميان عواملي نظير خوردن وعدههاي غذايي نامناسب، كم خوردن غذا، خارج از خانه غذا خوردن به ويژه در فصل مدرسه‌ها و... كمبود اين مواد مغذي را افزايش مي‌دهد. در نتيجه دادن آموزش به اين سنين در جهت اصلاح عادات غذايي بسيار موثر خواهد بود. بوفه مدرسه از جمله مكان‌هايي است كه در سلامت تغذيه اي بچه ها در هر گروه سني تاثير فراواني دارد. درواقع اگر پول توجيبي بچه ها اجازه دهد، ترجيح مي دهند اصلا از خانه غذايي نياورند و همه ميان وعدههاي خود را با خوراكيهاي بوفه تامين كنند. مطالعات نشان مي‌دهد كه در اغلب غذاهاي آماده، اسيد فوليك، آهن، كلسيم و ويتامين‌a به ندرت ديده مي شود. به علاوه ميزان ويتامين‌c در اين غذاها بسيار كم است و اغلب، 50 درصد از كالري اين غذاها از گروه چربيها تامين مي شود، كه مصرف مداوم آنها چاقي را هم به دنبال دارد. جالب است بدانيد كه در سال‌هاي نوجواني بيش از يك‌صد هزار غذاي تبليغي از نظر بچهها مي گذرد كه اكثر آنها از چربي فراوان و كربوهيدراتهاي ساده تشكيل شده اند و بيش از 65 درصد آنها را نوشيدنيها و شيرينيها تشكيل مي دهند. بيش از 80 درصد مواد غذايي كه در بوفههاي مدارس به فروش مي‌رسند نيز از همين گروه مواد غذايي هستند.دكتر مسعود كيمياگردر مورد بوفه‌هاي مدارس مي گويد: <بوفههاي مدارس هم يك فرصت هستند و هم يك تهديد. فرصت هستند از اين نظر كه با فروش شير، كيك، بيسكوئيت، انواع آبميوههاي تازه (به شرطي كه در خود مدرسه آبميوههاي طبيعي تهيه شود ) و خود ميوههاي تازه، مي‌توانند اثرات بسياري را در سلامت بچهها داشته باشند اما از سوي ديگر با فروش مواد غذايي كم ارزش و يا حتي بي‌ارزش مي‌توانند سلامتي آنها را به مخاطره بياندازند.> در مطالعه‌اي كه در سال 2003 در دانشگاه كاليفرنيا به انجام رسيد،معلوم شد بچه‌هاي دبستاني بيشترين مواد غذايي چرب را در مدرسه و بوفهها تهيه مي‌كنند و تخمين زده شد كه هر بچه،26 گرم چربي را در زنگهاي تفريح از بوفهها دريافت‌ مي‌كند. اين ميزان در يك رژيم غذايي سالم بايد معادل 20 باشد. در ضمن كودك در هنگام ناهار، از غذاهايي كه در مدرسه به فروش مي رسند،31 گرم چربي دريافت مي‌كند در حالي كه اگر اين غذاها در منزل تهيه شود چربي دريافتي به 21 گرم تقليل مي يابد. مطالعه ديگري هم كه در سال 2004 در مركز علوم ايالات متحده به انجام رسيد، نشان داد قسمت بزرگي از مواد غذايي كه در بوفه مدارس به فروش مي‌رسد، مواد غذايي پرچرب و نوشيدنيهاي شيرين است. از آن بدتر اين كه 75 درصد از نوشيدنيها را نوشيدنيهاي گازدار شيرين و آبميوه‌هاي آماده و 80 درصد از مواد غذايي را انواع آبنباتها، چيپس و انواع شيريني جات تشكيل مي دهند. اين درحالي است كه بچهها در مقاطع راهنمايي، كمترين مقدار ميوهها، سبزيجات و شير و بيشترين مصرف انواع نوشيدنيهاي شيرين و سبزيجات پر چرب نظير سيب زميني سرخ كرده را دارند.
+ نوشته شده در  یکشنبه ششم خرداد 1386ساعت 20:15  توسط کاظم اسلامی  | 

بلندقدی و تغذیه

" قد رعنا ، آرزوي همه جوانها "

چگونه مي توانم قد بلندي داشته باشم؟

اين سؤالي است که براي بسياري از نوجوانان مطرح است.

به عقيده ي بيشترافراد ، قد بلند مشخصه ي بسيار خوبي است و پسران ما عموماً آرزو دارند بلندتر و درشت اندام تر باشند. اما بلند قد شدن به عوامل متعددي بستگي دارد. سايز بدن افراد نتيجه اي از تداخل عوامل داخلي و محيطي در طول دوران رشد است. عوامل داخلي تعيين کننده قد، فاکتورهاي ژنتيکي است که فرد از والدينش دريافت مي کند وقابل تغيير نيست ، عوامل محيطي تاثير گذارنيز عبارتند از : تغذيه، آب و هوا، اقليم و بيماريها و .... مثلاً شواهد موجود نشان مي دهد نزديکي يا دوري به خط استوا دراندازه بدن افراد موثر است .

اگرچه نمي توان عوامل محيطي و ژنتيکي را به راحتي جدا کرد ولي با بررسي ملل مختلف ، نژادها و سرزمينهاي گوناگون اين نتيجه به دست مي آيد که عوامل محيطي بسيار مهم اند . ضمنا افراد نيز مي توانند رژيم غذايي مناسبي را انتخاب کنند تارشدي آرام و طولاني تر داشته باشند.

طي تحقيقاتي مشخص شده که انسان کنوني از انسان اوليه بسيار بلند قامت تر است ؛ اين نتيجه که با مقايسه ستون مهره ها در سنگواره هاي به دست آمده حاصل شده است . از لحاظ فيزيولوژيک، يک مادر بلند قد ، نوزادي با وزن گيري بهتر خواهد داشت زيرا فضاي لگن مادر بيشتر است و جنين رشد بهتري در رحم دارد .

بلند قد بودن مردان يکي از معيارهاي خانم ها براي انتخاب همسر است، مرد بلند قد ، قوي تر به نظر مي رسد.

در ميان مواد مغذي مورد نياز براي رشد قدي ، مصرف به اندازه پروتئين ها و املاح از اهميت ويژه اي برخوردار است .

بيشتر رشد قدي با افزايش طول استخوانهاي دراز بدن صورت مي گيرد بدين ترتيب که در سنين کودکي در انتهاي استخوانهاي دراز بدن مثل استخوان ران و ساق پا، منطقه اي بنام اپي فيز موجود است که هنوز استخواني نشده و از جنس غضروف است. اين بخش مولد با تکثير سلولي موجب افزايش قد استخوانها مي شود و در انتهاي سنين بلوغ ، اين بخش استخواني شده و دراين مرحله رشد قدي فرد متوقف مي شود ، لذا قد فرد بلندتر نخواهد شد.

در بدن ، هورموني به نام هورمون رشد موجود است که در سنين کودکي و نوجواني تکثير سلولي ، در اين مناطق غضروفي را تحريک و موجب افزايش استخوانسازي مي شود. استخوان سازي تا پايان سنين بلوغ ،ادامه دارد يعني تا اوايل 20 سالگي هنوز امکان افزايش قد وجود دارد.

يکي ازعوامل تاثيرگذار بر رشد قدي تغذيه است . ژاپني ها توانسته اند با تغذيه سالم ، متوسط قد جوانانشان را افزايش دهند. در ميان مواد مغذي مصرف به اندازه ي پروتئين ها و املاح بسيار اهميت دارد. يک نوجوان بايد پروتئين مورد نيازش را هر روز و به خصوص چند مرحله در طول روز دريافت کند. بهتر است پروتئين مصرفي از منابع پروتئين حيواني باشد مثل گوشت گوسفند و گاو، مرغ و ماهي، تخم مرغ و شير. در ميان املاحي که براي رشد قدي لازم اند کلسيم، فسفر، منيزيم، روي و فلوئور از اهميت ويژه برخوردار هستند. منابع کلسيم: لبنيات مثل شير، ماست، پنير خامه و بستني است . فسفر و منيزيم درگوشت و ديگر منابع پروتئين و حبوبات فراوان است. فلوئور نيز در آب موجود است و آب مصرفي بايستي محتويppm 1 فلوئور باشد.

تحقيقات اخير ، اذعان مي دارد که مصرف " روي " به مقدار کافي موجب رشد قدي مناسب خواهد شد، در خاورميانه و خصوصاً ايران مصرف کم روي موجب کوتاه قدي و قدرت جنسي پايين مردان جوان مي شود. به علاوه با کمبود روي سطح توانايي هاي مغزي و ايمني بدن پائين آمده و ابتلا به بيماريهاي مسري زياد تر رخ مي دهد.

توصيه متخصصان تغذيه براي نوجوانان ، مصرف روزانه 150 گرم گوشت، نصف تا 1 ليوان حبوبات پخته، 2 تا 3 ليوان شير و لبنيات ديگر به همراه سبزيجات فراوان است.

نوجواناني که در سنين رشد هستند و افزايش قد خوبي ندارند مي توانند با مصرف مکمل ويتامينها و املاح ، طبق دستور و مصرف هفتگي آهن ، رشد قدي شان را بهبود بخشند. پس توصيه مي شد کساني که مي خواهند قد بلند تري داشته باشند هفته اي يکبار جگر و دو بار غذاي دريايي ميل کنند وهر روز چند عدد ، بادام ، بادام زميني وگردو بخورند .

غذاهاي دريايي مثل ماهي ، ميگو، جگر و دانه هاي روغني حاوي املاح زيادي هستند و فوائد بسياري براي نوجوانان دارند.

پس توصيه مي شود کساني که مي خواهند قد بلندتري داشته باشند هفته اي 1 مرتبه جگر و 2 مرتبه غذاي دريايي ميل کنند و هر روز چند عدد بادام و بادام زميني و گردو بخورند .

يک نکته بسيارمهم در افزايش قد ، انجام فعاليت هاي ورزشي است . هر چه تحرک ما بيشتر باشد گردش املاح استخواني بيشتر خواهد بود و اين مساله به رشد قدي کمک خواهد کرد. ورزشهايي مثل بسکتبال، واليبال، شنا، بدمينتون و تنيس براي کمک به افزايش قد بسيار مفيد اند.

در دهه ي اخير با انجام عملي بر روي افراد کوتاه قد، به طور مصنوعي طول استخوانهاي درازشان را افزايش مي دهند ، بدين ترتيب که استخوانهاي پا را شکسته و محل شکستگي را به پوششي از جنس استيل متصل مي کنند .

در نهايت بهتر است با تامين رژيم غذايي مناسب وبا تشويق آنها به فعاليت بيشتر زمينه رشد قدي نوجوانان را فراهم سازيم.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1386ساعت 14:42  توسط کاظم اسلامی  |