رژیم درمانی در تروما

نياز تغذيه ‌اي در تروما

"تروما"(Trauma) در لغت به جراحت‌هاي شديدي اطلاق مي ‌گردد که در اثر وقوع حادثه يا تصادف به ‌وجود مي ‌آيند. در وضعيت‌هايي که شخص در اثر عفونت دچار تب‌هاي شديد مي ‌گردد و يا در انواع سوختگي‌ها، بروز شکستگي‌هاي مختلف استخواني، حتي زمان وقوع شوک شديد عاطفي و مسموميت‌هاي شيميايي، بدن با يک استرس و بحران شديد مواجه مي‌ گردد که در اصطلاح به آن "تروما" گفته مي‌ شود.

اولين و سريع‌ترين واکنش بدن به تروما، ترشح دسته ‌اي از هورمون‌هاي شيميايي مي ‌باشد که به نوعي مقاومت طبيعي بدن را در برابر شرايط ايجاد شده، افزايش مي ‌دهند.

در اثر ترشحات هورموني خاص در تروما، سطح قند خون بالا مي ‌رود و از طرفي تجزيه ي پروتئين‌ها و چربي بدن به صورت غيرطبيعي افزايش مي‌ يابد.

شکسته شدن پروتئين‌هاي بدن که غالباً از ناحيه ي عضلات اسکلتي مي ‌باشد، سبب مي ‌گردد که تعادل ازته منفي ايجاد شود، يعني ميزان ازتي (نيتروژن) که از بدن (از راه ادرار) دفع مي ‌شود، بيشتر از مقدار ازتي است که از راه خوردن انواع غذاهاي پروتئيني وارد بدن مي ‌گردد.

لازم به يادآوري است که ازت يکي از عناصر تشکيل ‌دهنده ي پروتئين‌هاست که در اثر شکسته شدن آنها وارد کبد شده و به شکل يکي از ترکيبات ازت ‌دار، مثل اوره از راه ادرار دفع مي ‌گردد. بيشتر بودن ميزان دفع ازت از دريافت آن، به گونه ‌اي بيان‌ کننده ي وجود وضعيت غيرطبيعي و اختلال در سلامت بدن مي ‌باشد.

در اثر بروز تروما به مرور نوعي ضعف و تحليل عضلاني در بيمار مشاهده مي ‌گردد، به همين دليل توجه به بيمار و وضعيت تغذيه ي او در روند بهبودي بسيار موثر است.

در بعضي شرايط حاد، بيمار قادر به خوردن و عمل بلع نيست (مثلاً در سکته‌هاي مغزي) که در اين زمان بسته به وضعيت بيمار در بيمارستان از روش تغذيه با لوله استفاده مي ‌گردد. در اين روش تمام مواد غذايي و آب مورد نياز به صورت مايع يک دست و هموژن در حجم و زمان‌هاي مشخص، با لوله و معمولاً از راه ‌بيني- معدي وارد دستگاه گوارش بيمار مي ‌شود.

تغذيه ي وريدي

گاهي اوقات نيز بنا به دستور پزشک معالج از تغذيه ي وريدي (انواع سرم‌ها) استفاده مي ‌گردد. تنها در مواقعي که فرد حالت تهوع و استفراغ ندارد و دستگاه گوارش او به تدريج قادر به هضم و جذب طبيعي مي‌ باشد، از تغذيه ي دهاني (خوردن مواد غذايي) براي تامين نيازهاي تغذيه ‌اي او استفاده مي ‌شود.

در شرايط تروما با توجه به نوع جراحت، هدف اصلي تامين نيازها و حفظ وضعيت تغديه ‌اي بيمار، به منظور بهره‌مندي هر چه بهتر از مواد مغذي مختلف (کربوهيدرات، پروتئين، چربي، ويتامين‌ها، املاح، آب و الکتروليت‌ها) براي نگه داري وزن مطلوب، جلوگيري از تحليل توده ي عضلاني بدن و تقويت سيستم ايمني مي ‌باشد.

اين نوع مراقبت مي ‌تواند شامل معمول ‌ترين شکل، يعني اضافه کردن يک ميان وعده ي مناسب به رژيم تا پيچيده‌ ترين روش، مثل استفاده از تغذيه ي وريدي در محيط بيمارستان باشد، که در بالا نيز به آن اشاره شد. به اين طريق مي‌ توان به فردي که در اثر بروز يک حادثه در شرايط استرس يا بحران شديد قرار گرفته و قادر به دريافت رژيم غذايي عادي خود نمي ‌باشد و از طرفي نياز متابوليکي او نيز افزايش يافته است، کمک نمود تا شرايط ايجاد شده را پشت سر بگذارد.

مي ‌توان براي بالا بردن ميزان انرژي رژيم غذايي، از روغن مايع و براي افزايش پروتئين دريافتي علاوه بر استفاده از منابع پروتئيني با ارزش بالا (مثل انواع گوشت، تخم ‌مرغ، شير و...)، از پودر شيرخشک (در سوپ) نيز استفاده کرد.

در درجه ي اول بسته به نوع ضايعه و تروما، نياز به انرژي و پروتئين در بيمار افزايش مي ‌يابد که بايد تحت نظر يک متخصص تغذيه، برنامه‌ ي غذايي مناسبي براي او تنظيم گردد.

چنانچه بيمار قادر به خوردن باشد، با تنظيم وعده‌هاي غذايي روزانه، مواد غذايي لازم در مقادير کم و دفعات زياد (به علت بي ‌اشتهايي عمومي که اين نوع بيماران خواهند داشت) به آنها داده مي ‌شود. گاهي لازم است که براي تامين نياز بيمار از مکمل‌هاي ويتاميني و املاح معدني استفاده کرد.

در بسياري از مواقع بيمار دچار هر نوع تروما (جراحت، شکستگي استخواني، شوک عاطفي، سوختگي و...) که باشد، بعد از طي مراحل حاد اوليه و مراقبت در بيمارستان، با توجه به توصيه‌هاي پزشک و متخصص تغذيه، مي ‌توان با يک برنامه ي غذايي متنوع و با ارزش تغذيه ‌اي بالا و هضم آسان به گذران بهتر دوره نقاهت او کمک کرد

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در دوشنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1386 و ساعت 14:30 |

business article