تغذيه پس از زايمان
تغذيه پس از زايمان
بعد از وضع حمل تمام خانم ها تمايل دارند که به وزن قبل از حاملگي خود برگردند و نگران هستند که اين مورد چه مدت طول خواهد کشيد؟
· بلافاصله بعد از زايمان به دنبال تخليه محتويات رحم و خونريزي طبيعي حدود 5 تا 6 کيلوگرم، وزن کاهش مي يابد.
در طول 6 هفته اول بعد از زايمان 2 تا 3 کيلوگرم ديگر وزن کاهش پيدا مي کند که اين کاهش وزن به علت از دست دادن مايع از طريق ادرار است. اکثر خانم ها در طي 6 ماه بعد از زايمان به وزن قبل از حاملگي خود مي رسند. از عواملي که بر روند کاهش وزن بعد از زايمان تاثير دارند: حاملگي اول، شيردهي، برگشت زودهنگام به کار خارج از خانه و ... مي باشند.
· در طي 6 هفته اول بعد از زايمان نبايد محدوديت انرژي داشته باشيد. زيرا بدن نيازمند است تا آنچه در زمان تولد نوزاد از دست رفته است بازيابد و نياز کودک تامين شود. در انجام کارهاي منزل کمک کرده و احتمالاً کار خود را شروع کنيد. تغذيه با شير مادر به طور معجزه آسا باعث کاهش وزن نمي شود ولي به کاهش وزن کمک مي کند.
· خانمي که زايمان کرده است در واقع مسئول تغذيه خود و نوزادش مي باشد، پس بايد رژيم غذايي خود را با دقت انتخاب کند. رژيم بعد از زايمان بايد با دقت دوران بارداري رعايت شود. خوردن همه مواد مانند حبوبات و دانه هاي مغذي، ميوه هاي تازه، سبزيجات و غذاهايي که پروتئين و کلسيم و آهن را به فراواني فراهم مي کنند بايد مورد توجه قرار گيرد. متخصصان و کارشناسان در بحث هاي پرستاري مادران توصيه به اضافه کردن انرژي به ميزان 500 کالري در روز را دارند به طور متوسط اکثر زنان شيرده روزانه 2700 کالري انرژي نياز دارند. خوردن کمتر از 1800 کالري در روز منجر به کاهش توليد شير و ضعف مي شود. در اين دوران، شيردهي و آزاد شدن اکسي توسين (هورمون آزاد شده از هيپوفيز) باعث مي شود که مادر احساس تشنگي بيشتري بکند. به همين دليل مادر در اين دوران بيشتر از بقيه مواقع آب مي نوشد و اگر چه که تاثير زيادي در تامين شير ندارد ولي متخصصين زنان و مامايي آمريکا نوشيدن حداقل 8 تا 12 ليوان آب در روز را به مادران توصيه مي کند.
· مواد غذايي که مادر مي خورد و مي نوشد بر روي شيردهي تاثير مي گذارد. بنابراين نظارت بر غذاي مادر در واقع نظارت بر غذاي کودک است. به طوري که اگر مادر غذاي نامناسب مصرف کند، نوزاد در واقع با رفتارش مادر را متوجه مي سازد. مانند گريه کردن، خواب کم، بي قراري و ... همچنين مادر بايد در مورد مصرف غذاهاي آلرژي زا دقت کافي داشت باشد، زيرا نوزاد به يک سري از مواد غذايي که مادر مي خورد حساس بوده و پاسخ آن را به صورت علايم پوستي نشان مي دهد مصرف بعضي غذاها توسط مادر باعث قولنج معمولي در نوزاد مي شود. از جمله کلم و شير گاو.
· مادران در اين دوران بايد همانند دوران بارداري ميزان آهن دريافتي را کنترل کنند هر چند که در دوران بارداري تمام ويتامين ها و مواد لازم را به طور کامل دريافت کرده باشند مادر دراين دروان به طور معمول قرص آهن را براي تامين آهن موردنياز خود و نوزادش مصرف مي کند. بسياري از خانم ها ذخاير آهن خود را طي زايمان هاي مکرربه ميزان قابل توجهي از دست مي دهند. بنابراين مادران بايد در اين دوران از نظر ذخاير آهن کنترل شوند. البته اين نکته قابل توجه است که اين مواد کمکي (مانند ويتامين ها) نبايد جايگزين يک رژيم غذايي خوب شوند.
· مادران با رعايت رژيم غذايي متنوع و مناسب سلامت خود و نوزاد خود را تضمين مي کنند. با توجه به اين که در اين دوران هر هفته در حدود نيم تا يک کيلوگرم وزن مادر کاهش مي يابد، رژيم غذايي کم چرب به همراه ورزش هاي مناسب در اين روند تاثير بسزائي دارند. ولي بايد توجه داشت که کاهش سريع وزن مادر به عنوان يک خطر براي نوزاد است. زيرا اين عمل باعث مي شود سم معمولي که در چربي هاي بدن ذخيره شده است را به جريان خون رها کند و ميزان مواد سمي يا آلوده کننده در شير بالا برود.
· يکي از راه هايي که باعث مي شود وزن مادر به طور منظم کاهش يابد و هيچ گونه خطري هم براي نوزاد ندارد، شيردهي مي باشد. مادراني که نوزاد خود را شير مي دهند، 800 کالري بيشتر از مادراني که شيردهي نمي کنند انرژي مصرف مي کنند.
· مادران محترم بايد توجه داشته باشند که حداقل در 6 هفته اول بعد از زايمان حتي نبايد به فکر کاهش وزن باشند، زيرا محدود کردن آنچه شما در هفته هاي اول زايمان مي خوريد باعث کاهش توليد شير مي شود. مصرف مواد غذايي که پر از فيبر هستند مانند ميوه ها و سبزي ها قسمت اصلي رژيم غذايي اين دوران محسوب مي شوند (حتي بيشتر از زمان بارداري). از مزاياي اين مواد غذايي فيبردار، تامين حرکات دودي روده ها است که براي درمان يبوست و هموروئيد (بواسير) مفيد مي باشد.
· هرگز خيلي زود به فکر بارداري مجدد نباشيد. شما بايد ذخاير مواد مغذي بدن خود را تقويت کنيد تا آغاز پرفروغي براي جنين بعدي شما باشد. بارداري و شيردهي فشار زيادي بر بدن شما وارد مي سازد. بارداري هاي پي در پي بر ذخاير مواد مغذي شما نظير کلسيم و آهن و سطح انرژي، فشار اضافي وارد خواهد آورد به خصوص اگر شيرده نيز باشيد.
· جهت کاهش وزن خود در بارداري اول محدوديت شديد کالري براي خود ايجاد نکنيد، رژيم فوق العاده کم کالري از تامين مواد مغذي مهم در دوره بارداري به خصوص مواد مغذي نظير کلسيم و آهن ناتوان هستند.
· از استعمال دخانيات و داروهاي غيرمجاز خودداري کنيد و راجع به داروهايي که مصرف مي کند يا قصد مصرف آن را داريد با پزشک خود مشورت کنيد.
