داروهاي كاهنده قند خون:

در بيماران ديابتي نوع 2 كه رژيم غذايي، كاهش وزن و ورزش، در كنترل قند خون مؤثر نباشد مصرف داروهاي كاهنده قند خون، الزامي  مي شود. انواع داروهاي كاهنده قندخون در زيرآورده شده است:
 سولفونيل اوره ها:
انواع اين دسته داروها عبارتنداز:
Glipizide (Glucotrol)  , Glimepiride (Amaryl) , Glyburide (Glynase) Glipizide (Glucortol XL)
 اين داروها، با تحريك سلولهاي   پانكراس، باعث ترشح انسولين بيشتر مي شوند.
عوارض اين داروها عبارتند از هايپوگلايسمي (بيشتر با گليبورايد) وافزايش وزن.

 Meglitinides:
از اين گروه ، Repaglinide (Prandin) را داريم كه با مكانيزم شبيه به سولفونيل اوره‌ها، باعث تحريك ترشح انسولين در موقع بعد از صرف غذا مي شود.
عوارض اين دارو عبارتنداز هاپيوگلايسمي و افزايش وزن، مزيت آنها اين است كه با خوردن آن بلافاصله قبل از غذا، سريعاً اثر هايپوگلايسميك اعمال مي كند و قند خون بعد از صرف غذا را پايين مي آورد و احتمال بروز هايپوگلايسمي در هنگام شب يا با حذف يك وعده غذايي با آن كمتر است.

 بي گوانيدها:
از اين گروه مت فورمين (گلوكوفاژ) را داريم كه بيشتر با تأثير روي كبد از توليد گلوكز كبدي مي كاهد (كاهش گلوكونئوژنز) و نيز برداشت گلوكز توسط ماهيچه ها را افزايش مي‌دهد، اماتأثيري روي ترشح انسولين ندارد و باعث بروز هايپوگلايسمي نمي شود.

 اين دارو تا حدودي باعث كاهش وزن مي شود و سطح چربي خون را نيز بهبود مي بخشد و براي بيماراني كه اضافه وزن دارند، انتخاب مناسبي است. از عوارض مت فورمين عبارتست از تهوع، اسهال، بي اشتهايي و نفخ و عارضه نادر آن لاكتيك اسيدوز شديد است كه مي تواند مرگبار باشد كه معمولاً در بيماران كبدي، كليوي و الكلي رخ مي دهد.                موارد منع مصرف مت فورمين عبارتند از: نارسايي كليه، بيماري كبدي، دهيدراسيون، اسيدوز متابوليك حاد يا مزمن (از جمله كتو اسيدوز ديابتي) و نيز حساسيت به اين دارو.
مطالعات نشان داده است كه مت فورمين قند خون را تقريباً mg/dl 70-60 و HbA1C را  %2 –5/1 كاهش مي دهد و احتمالاً بخاطر كاهش سطح انسولين از طريق كاهش مقاومت به انسولين، باعث كاهش اترواسكروز مي شود.

 ممانعت كننده هاي آلفاگلوكوزيد از:
از اين گروه، آكاربوز (Precose) و Miglitol (Glyset) را داريم كه در روده كوچك از آنزيم هايي كه مسئول هضم كربوهيدرات‌ها هستند ممانعت مي كنند و بنابراين جذب كربوهيدرات ها را به تأخير مي اندازند و قند خون بعد از غذا را پائين مي‌آوردند و به همين دليل بايد همراه با هر وعده غذايي مصرف شوند. اين داروها باعث هايپوگلايسمي يا اضافه وزن نمي شوند اما اغلب عوارضي چون نفخ، اسهال و درد شكم دارند كه با افزودن تدريجي دوز دارو، برطرف مي شود. تجويز اين دارو براي افرادي كه ديابت خفيف دارند يا آنهايي كه داروهاي ديگر كاهنده قند خون مصرف مي كنند، مناسب تر به نظر مي رسد.
 Thiazolidinediones:
داروهاي اين دسته عبارتند از: Troglitazone (Rezulin)، Rosiglitazone (Avandia) Pioglitazone (Actos),.
Rezulin در سال 2000 از بازار آمريكا جمع آوري شد زيرا در بعضي بيماران باعث آسيب كبدي شده بود. اين دسته داروها حساسيت به انسولين و برداشت گلوكز در ماهيچه را افزايش مي دهند و توليد اندوژن گلوكز را نيز مي كاهندو بدين ترتيب غلظت گلوكز پلاسما را كاهش مي دهند. از عوارض اين داروها اضافه وزن زياد و ادم است. موارد منع مصرف آن در بيماران كبدي و قلبي است.
                                                         انتخاب دارو:
براي انتخاب نوع دارو، بيماران را به گروه چاق و لاغر تقسيم مي كنيم. انتخاب بر اين اساس است كه بيشتر بيماران لاغر مبتلا به ديابت نوع 2، دچار كمبود ترشح انسولين هستند و نه مقاومت به انسولين و بنابراين در اين گروه، داروهاي سولفونيل اوره توصيه ميشود. اگر با اين گروه داروها قند خون كنترل نشود، مت فورمين يا ممانعت كننده‌هاي آلفاگلوكوزيداز داده مي شود.
در بيماران چاق مت فورمين معمولاً اولين انتخاب است، زيرا نه تنها باعث كاهش وزن مي‌شود، بلكه خطر هايپوگلايسمي را هم ندارد.

تغذيه درماني در بيماران ديابتي:

تغذيه درماني در كنترل ديابت مهمترين نقش را ايفا مي كند. هدف از تغذيه درماني در ديابت، حفظ مقدار قند خون در محدوده طبيعي، بهبود سطح چربيهاي خون، كاهش فشار خون، درمان و جلوگيري از عوارض ديابت همچون بيماريهاي قلبي عروقي، رتينوپاتي، نفروپاتي و نيز برآوردن نيازهاي تغذيه اي فرد است.
در ديابت نوع 1، غذا بايد در زمان معين و مطابق با اثر انسولين تزريقي خورده شود.
زمان اوج اثر انسولين، با زمان بالا رفتن قند خون بعد از غذا، بايد همزمان شود.

نوع غذا                       درصد تبديل به گلوكز                        زمان تبديل
كربوهيدرات ساده             %100                                      30-15 دقيقه
كربوهيدرات كمپلكس        %100-90                              90-30 دقيقه
پروتئين                               58%                                    4-3 ساعت
چربي                          %30-10                                 چندين ساعت

- براي جلوگيري از بروز هايپوگلايسمي از حذف وعده‌هاي غذايي بايد       پرهيز شود.
- هدف اين است كه قند خون ناشتا بين mg/dl 120-80 و موقع خواب بين          mg/dl 140-100 حفظ شود.
- براي افرادي كه انسولين دريافت مي كنند، جلوگيري از افزايش وزن، مسأله        مهمي است. انسولين درماني امكان اضافه وزن را افزايش مي دهد. انجام فعاليت فيزيكي منظم، بهترين راه براي جلوگيري از افزايش وزن ناشي از مصرف انسولين است.
- براي صرف ميان وعده هايي كه در برنامه غذايي طراحي نشده بوده است هم احتياج به تزريق انسولين هست.
- براي جلوگيري از هايپوگلايسمي، توزيع كالري در طول روز اهميت دارد. يك الگوي رايج اين است كه 20% كل كالري روزانه به صبحانه، 35% به ناهار،      30% به شام و 15% به وعده آخر شب اختصاص داده شود. وعده قبل از خواب، براي جلوگيري از هايپوگلايسمي در هنگام خواب توصيه مي شود.
- با اين وجود ممكن است براي هر فرد و هر سب زندگي، توزيع متفاوتي از كالري انجام شود. در مورد توزيع كربوهيدرات ها، بهتر است در هر وعده غذايي 5–2 واحد كربوهيدرات (حدود 60 گرم) مصرف شود.
در ديابت نوع 2، محدوديت كالري و كاهش وزن به حد متوسط (به ميزان kg 9- 5/4) باعث كنترل قند خون، كاهش مقاومت به انسولين، بهبود ديس ليپيدمي و كاهش فشارخون مي شود، حتي اگر فرد به وزن نرمال نرسيده باشد. اين كاهش وزن وقتي بيشترين اثر و فايده را دارد كه بلافاصله بعد از تشخيص ديابت نوع 2 اعمال شود يعني وقتي كه ترشح انسولين هنوز به حد كافي صورت مي گيرد.
محدوديت كالري، بيشتر و سريعتر از كاهش وزن، قند خون را در افراد ديابتي كنترل مي كند. يعني مسأله كالري در ديابت نوع 2، مهمتر از مسأله وزن است. اين محدوديت بايد طوري باشد كه فرد 500-250 كالري كمتر از دريافت روزانه خود، دريافت كند. در كل براي افرادي كه وزن نرمال و فعاليت متوسط دارند، kcal 30 به ازاي كيلوگرم وزن در روز، براي افراد كم فعاليت كه هدف كاهش وزن دارند kg/ kcal 25 و به منظور افزايش وزن kg/ kcal35 انرژي توصيه مي شود.

مكمل ويتامين / مينرال بطور روتين در افراد ديابتي تجويز نمي شود. به نظر مي رسد تنها در افرادي كه كمبود تغذيه اي دارند و نيز در مواردي همچون حاملگي و شيردهي، مصرف رژيم هاي بسيار كم كالري، گياهخواري، سالمندي، گليكوزوري و نيز در بيماراني كه تحت درمان كلينيكي شديد هستند، مكمل ها جواب مي دهند.
- كروم عنصري است كه از آن به عنوان ( فاكتور تحمل گلوكز ) ياد مي شود و روي عملكرد انسولين تأثير مي گذارد. در حيوانات آزمايشگاهي كمبود كروم باعث افزايش قند، كلسترول و تري گليسيريد خون مي شود، با اين وجود، تأييد مصرف مكمل كروم در بهبود سطح قند و چربي خون در افراد ديابتي از نظر علمي هنوز مورد تأثير نيست و در دست مطالعه است و به نظر مي رسد كه بسته به درجه كمبود كروم و مقدار تحمل گلوكز، پاسخ افراد ديابتي به مكمل كروم متفاوت باشد. تجويز مكمل كروم فقط در صورت وجود علائم كمبود اين عنصر، توصيه مي شود.
- در افرادي كه قند خون در آنها كنترل نمي شود و يا آنهايي كه ديورتيك دريافت مي‌كنند، مكمل منيزيوم مفيد است. كمبود منيزيوم باعث كاهش حساسيت به انسولين مي شود. Mg كوفاكتور بسياري از واكنشهاي گليكوليتيك است.
- از آنجايي كه ويتامين C و گلوكز در جذب با هم رقابت مي كنند، افزايش سطح ويتامين C پلاسما مي‌تواند با كاهش جذب گلوكز همراه باشد. بعضي محققين مصرف 600-200 ميلي گرم ويتامين C و IU 100 ويتامين E (بعنوان آنتي اكسيدان) را توصيه مي كنند. در افرادي كه نوروپاتي خفيف تا متوسط دارند، دوزفارماكولوژيك ويتامين E باعث بهبود هدايت عصبي مي شود.
- مصرف سير در مقادير زياد به نظر مي رسد باعث كاهش قند و چربي خون در افراد ديابتي مي شود.
- سلنيوم ديده شده كه خطر بيماريهاي قلبي عروقي و پرفشاري خون را مي‌كاهد.
- پتاسيم اغلب باعث كاهش فشارخون مي شود و ديده شده كه كمبود پتاسيم عدم تحمل گلوكز را وخيم تر مي كند.
- واناديوم در يك سري مطالعات ديده شده كه در افراد ديابتي حساسيت به انسولين را افزايش داده و نياز به انسولين را كاهش مي دهد.

روشهاي تطابق انسولين با غذا:

كربوهيدرات ها بيشترين و سريعترين اثر را روي قند خون دارند. براي تطابق دادن دوزانسولين مصرفي با مقدار كربوهيدرات غذا كه به كنترل قند خون كمك مي كند، چند روش وجود دارد.
ساده ترين متد اين است كه براي وعده هاي غذايي با سايزهاي مختلف، مقدار مشخصي از انسولين تعيين كنيم. مثلاً 4 واحد انسولين كوتاه اثر براي وعده هاي غذايي كوچك، 6 واحد براي وعده هاي متوسط و 8 واحد براي وعده هاي بزرگتر. روش ديگر روش شمارش كربوهيدرات ها است كه يك روش موثر براي تطابق دادن مقدار انسولين مصرفي با مقدار كربوهيدرات دريافتي است.
اين روش بر اين اصل استوار است كه در يك فرد با وزن و ميزان فعاليت متوسط، به ازاي هر 15 گرم كربوهيدرات خورده شده، 1 واحد انسولين بايد تزريق كرد.

                                                                                 
غذاهاي حاوي كربوهيدرات عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه ميوه و گروه شير.
هر يك واحد نان و غلات 15 گرم كربوهيدرات دارد. هر يك واحد ميوه هم حاوي 15 گرم كربوهيدرات است. هر يك واحد شير 12 گرم كربوهيدرات دارد كه معمولاً براي راحتي كار، مقدار كربوهيدرات آن را به صورت روند، 15 گرم در نظر مي گيريم. به عبارتي هر يك واحد ميوه، شير و نان و غلات همگي 15 گرم كربوهيدرات دارند. در مورد سبزيجات هر 3 واحد آن، 15 گرم كربوهيدرات دارد و بدين ترتيب مصرف كمتر از 3 واحد سبزي (يعني 1 يا 2 واحد سبزي) در هر وعده غذايي آزاد محسوب مي شود و فقط اگر تعداد واحدهاي آن به 3 عدد رسيد، بعنوان يك سهم كربوهيدرات در نظر گرفته مي شود.
بايد توجه داشت كه هر يك واحد نان و غلات معادل 30 گرم نان (يك كف دست نان) يا 4 قاشق برنج يا يك سيب زميني پخته متوسط يا 2/1 ليوان غلات يا حبوبات پخته است.
هر يك واحد ميوه معادل يك ميوه متوسط مثل يك سيب يا پرتقال يا هلو يا كيوي يا    2/1 موز يا يك برش هندوانه و ... است.
هر يك واحد شير معادل 1 ليوان شير يا 4/3  ليوان ماست است و هر يك واحد سبزي معادل يك ليوان سبزي خام يا 2/1 ليوان سبزي پخته است.
در زير مثالي از روش شمارش كربوهيدرات ها در يك وعده غذايي آورده مي شود:
گروه غذايي         تعداد واحدهاي مصرفي × گرم كربوهيدرات         = جمع كربوهيدرات به گرم
نان و غلات                                          3   × 15                                              45
سبزيجات                                            1   × 0                                                  0

ميوه                                                   1   × 15                                                15
شير/لبنيات                                        1   × 12                                                12
گوشت                                               4   × 0                                                    0
چربي                                                  3    × 0                                                 0
جمع                                                                                                       72  گرم

مقدار گرم كربوهيدرات در يك وعده غذايي را اگر تقسيم بر 15 كنيم، تعداد واحد يا سهم كربوهيدرات بدست مي آيد. اين تعداد واحد يا سهم را سپس با مقدار انسولين كوتاه اثر (رگولار، ليسپرو يا آسپارت) تطبيق مي‌دهيم. مثلاً اگر فردي به ازاي هر      15 گرم كربوهيدرات (يا 1 واحد كربوهيدرات) ، به 1 واحد انسولين نياز دارد، به ازاي هر 4 واحد كربوهيدرات يا   15 ×4 گرم كربوهيدرات، به 4 واحد واحد انسولين     احتياج دارد.
بيمار با استفاده از ثبت دقيق مقدار كربوهيدرات دريافتي در هر وعده غذايي و مقدار انسولين مصرفي خود و نيز اندازه گيري ميزان قند خون قبل و 3-2 ساعت بعد از صرف غذا، مي تواند به فرمول اوليه مقدار انسولين مورد نياز دست يابد. اگر سطح قند خون 2 ساعت بعد از غذا، بالا باشد، نشان مي دهد كه مقدار انسولين بيشتري براي آن مقدار كربوهيدرات مورد نياز است و بنابراين فرمول بدين ترتيب تغيير مي كند كه هر يك واحد انسولين كوتاه اثر براي 12 گرم كربوهيدرات تزريق شود.
اگر بيمار 3 ساعت بعد از غذا دچار هاپيوگلايسمي شود، فرمول انسولين بطور عكس تغيير مي كند يعني مثلاً هر يك واحد انسولين كوتاه اثر براي 18 گرم كربوهيدرات بايد  مصرف شود.
بطور تجربي ديده شده كه در بيشتر بيماران ديابتي نوع 1 ، يك واحد انسولين كوتاه اثر براي 16-8 گرم كربوهيدرات مصرف مي شود و در بعضي كودكان، 1 واحد انسولين براي 20 گرم كربوهيدرات و در بعضي بيماران چاق، 1 واحد انسولين براي 5 گرم كربوهيدرات مصرف مي شود. به هر حال نسبت مناسب بايد بر اساس ويژگيهاي فردي تعيين شود.
دوزانسولين مورد نياز ممكن است در شرايطي همچون بيماري، ورزش، قاعدگي، استرس و ... نياز به تغيير داشته باشد. دوزانسولين براساس شمارش كربوهيدراتها معمولاً در هنگام خواب يا قبل از ورزش سنگين، بايد نصف شود.

و توده بدنی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2

سالهای طولانی است که ورزش به همراه رژیم غذایی و درمان دارویی به عنوان سه رکن اساسی در درمان و بهبود دیابت نوع 2 شناخته شده است.

انجام فعالیت های روزانه موجب میگردد از عوارض دیابت کاسته شود این امر در کنار بی هزینه بودن و نداشتن عوارض درمانی و دارویی موجب میگردد که تحرک بدنی و انجام کامل فعایت های روزانه بیشتر در معرض توجه قرار بگیرد.

همانطور که میدانید دو هدف عمده در مورد بیماران دیابتی کاهش میزان قند خون و توده چربی بدنشان و به عبارتی کاستن از وزنشان است.  چاقی و خصوصا چاقی شکمی اصولا به مقاومت نسبت به انسولین و بالارفتن میزان انسولین بدن و بالا رفتن میزان قند خون و افزایش فشار خون و افزایش چربی خون و ... همراه است.چربی خون بالا که از عوارض مستقیم چاقی است میتواند در دراز مدت موجب بروز آسیب در بافت هایی نظیر کلیه و چشم ها و اعصاب و کبد و رگ ها گردد.

تحقیقاتی که راجع به نقش حرکات ورزشی در دیابتی ها انجام شده است نشان میدهد که انجام حرکات ورزشی میتواند موجب کاهش قند خون شان گردد سوالی که پیش می آید این است که آیا انجام حرکات شدید ورزشی یا انجام طولانی مدت حرکات ورزشی هم برای دیابتی ها مفید است؟ و جواب ما این است. خیر . انجام حرکات ورزشی در دراز مدت و بصورت شدید علاوه بر آن که میتواند موجب بروز افت قند خون گردد حتی در حالت کنترل شده هم توصیه نمی شود زیرا نهایتا همان تاثیری را بر بدن میگذارد که قند خون کنترل نشده میتواند بر بدن یک فرد دیابتی بگذارد.

لذا توصیه ما به دیابتی ها این است که اولا ورزش های آرام و سبک را انجام دهند و ثانیا سعی کنند مثلا به جای یک بار ورزش در و به مدت نیم ساعت آنرا به سه بار و هر بار به مدت 10 دقیقه تغییر دهند. حرکات ورزشی آرام بهتر است یک ربع تا نیم ساعت پس از وعده های بزرگ غذایی مانند ناهار و شام صورت گیرد و نهایتا اینکه دوست عزیز انجام حرکات ورزشی هنگان غروب و شب برای شما بهتر از انجام حرکات ورزشی هنگام صبح است

توصيه هاي غذايي در ديابت

هدف اصلي از رژيم درماني در بيماران ديابتي، استفاده از موادغذايي به صورت متعادل است. اصولاً رژيم غذايي اي كه توسط كارشناسان و متخصصان تغذيه براي افراد ديابتي تهيه مي شود داراي اهداف زير است:

- رساندن قند خون به سطح طبيعي

- حفظ سطح چربي هاي خون در حد طبيعي

- كاهش مشكلات خاص بيماران ديابتي

- به دست آوردن و حفظ وزن ايده آل

- رساندن مواد مغذي به بدن به ميزان لازم

- تأمين انرژي موردنياز بدن جهت انجام فعاليت هاي لازم

- جلوگيري از بروز عوارض و مشكلات ناشي از ديابت

توصيه هاي تغذيه اي براي بيماران مبتلا به ديابت نوع اول

1. سعي كنيد برنامه غذايي خود را به طور منظم تنظيم كنيد. به نحوي كه هر روز در ساعات معيني غذا بخوريد.

2. روزانه بين 4 تا 5 وعده غذا بخوريد.

3. در هر وعده مقادير متناسبي از كربوهيدرات ها را مصرف كنيد تا دچار عوارض ناشي از نوسانات قندخون نشويد.

4. چربي دريافتي از طريق موادغذايي را محدود كنيد.

5. مصرف قندهاي ساده مانند شكر، شكر قرمز، عسل و شربت ذرت را محدود كنيد.

6. مصرف فيبر را تا ميزان 25 ميلي گرم به ازاي هر 1000 كيلوكالري دريافتي افزايش دهيد. جهت اطلاع از ميزان كالري موردنياز روزانه خود، با متخصص تغذيه مشورت نماييد. منابع غذايي فيبر عبارتند از : انواع ميوه و سبزي، حبوبات و غلات سبوس دار.

7. تلاش كنيد از محصولات بدون قند مانند نوشابه هاي بدون قند، ژله بدون قند و بيسكوئيت هاي بدون قند استفاده كنيد.

8. از ميوه هاي تازه و كلوچه هاي كم چربي و غلات به عنوان ميان وعده استفاده كنيد.

9. هر روز صبح، غلات پرفيبر را براي صبحانه انتخاب كرده و از مصرف غلات داراي مقادير زياد شكر خودداري كنيد.

10. به جاي آب ميوه از ميوه تازه استفاده كنيد.

11. از شيرهاي كم چربي استفاده كنيد.

12. روزانه حداقل 8 ليوان آب بنوشيد.

توصيه هاي تغذيه اي براي بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم

از آنجايي كه بيماران ديابت نوع دوم در سنين بالاتري قرار دارند، مهم ترين كار در اين بيماران، كنترل وزن مي باشد. بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم بايد توصيه هاي ذيل را مدنظر قرار دهند:

1. مصرف فيبرهاي محلول به ميزان 25 گرم به ازاي هر 1000 كيلوكالري ضمن ايجاد احساس سيري ، مي تواند به كنترل قندخون كمك كند. يكي از انواع فيبرهاي محلول پكتين مي باشد كه در سيب ، مركبات مثل پرتقال، ليمو و گريپ فروت ، توت فرنگي ، هويج و غلات سبوس دار وجود دارد . غير از اين مواد غذايي، منابعي فيبري كه در بالا ذكر شده اند را نيز مصرف كنيد.

2. تعداد وعده هاي غذايي خود را افزايش دهيد.

3. حتما قبل از صرف غذا از سالاد يا موادغذايي كم كالري مانند كاهو، كرفس، ژله بدون قند و سوپ هاي ساده و كم كالري استفاده كنيد.

4. از مصرف آب ميوه در صبح و به صورت ناشتا خودداري كرده و به جاي آن در طول روز از ميوه تازه استفاده كنيد.

5. از نوشيدني ها و دسرهاي بدون قند استفاده كنيد.

6. آرد گندم كامل را جانشين آرد سفيد كنيد.

7. از مصرف روغن ماهي و مكمل نياسين خودداري كنيد زيرا باعث افزايش قند خون مي شوند.

8. مصرف چربي ها را در برنامه روزانه غذايي خود طبق نظر متخصص تغذيه كاهش دهيد.

9. روزانه 8 ليوان آب بنوشيد.

نكات مهم و قابل توجه براي خانواده ها و بيماران

1. افراد ديابتي مبتلا به بيماري كليوي نيز بايد به تغذيه خود توجه خاصي داشته باشند، زيرا بيماري كليوي با عمل بسيار از مواد مغذي تداخل دارد. لذا مصرف مكمل هاي تغذيه اي مگر با اجازه متخصص تغذيه توصيه نمي شود.

2. از آن جايي كه كمبود بعضي از ويتامين ها باعث تشديد بيماري ديابت مي گردد، بايد سعي كرد تا مقادير متناسب ويتامين ها از طريق موادمغذي دريافت شوند. به دليل افزايش نياز به ويتامين ها در اين بيماران بايد مكمل ويتاميني مصرف شود، ولي براي جلوگيري از عوارض مصرف بيش از حد آنها با متخصص تغذيه مشورت كنيد.

3. ويتامينC براي ورود به داخل سلول، نياز به انسولين دارد. تحقيقات نشان مي دهد كه مقدار اين ويتامين در افراد ديابتي پايين تر از حد طبيعي مي باشد؛ لذا مصرف ميوه و سبزي فراوان و همچنين مكمل ويتامينC ضروري است.

4. بعضي از داروهاي خوراكي كاهش دهنده قند خون، باعث كمبود ويتامينB12 در بدن مي شوند. بنابراين در اين مورد نيز بايد با يك متخصص تغذيه مشورت كنيد، زيرا كمبود اين ويتامين مي تواند باعث تخريب بافت عصبي شود.

5. بيماري ديابت مي تواند باعث كمبود بيوتين در بدن شود. از آن جايي كه كمبود اين ماده مهم مي تواند باعث تخريب بافت عصبي در بازوها و ساق پا شود، مشورت با متخصص جهت آشنايي با منابع مصرف و ميزان مورد نياز آن ضروري است.

  RSS