IBS يكي از مشكلات شايع روده مي‌باشد كه در آن غذا خيلي سريع يا خيلي آهسته در روده‌ها حركت مي‌كند شيوع اين بيماري حول و حوش سن 20 سال شروع شده و در زنان شايعتر است و به آن كولون تحريك‌پذير يا كولون اسپاستيك مي‌گويند و با بيماري التهابي روده (كوليت) فرق دارد.

علائم:

تورم و گاز معده، دل دردهاي راجعه كه با اجابت مزاج بر طرف مي‌شود اسهال، (بخصوص بعد از خوردن صبحانه)، يبوست و گاهي هر دو متناوب، وجود موكوس در مدفوع، احساس نياز به اجابت مزاج و درد و كرامپ شكم بعد  از اجابت مزاج.

علل:

1-       استرس (مسافرت، رويدادهاي اجتماعي و...) البته استرس IBS ايجاد نمي‌كند بلكه آنرا تشديد مي‌كند.

2-       خوردن غذاي زياد و نامناسب .

عواملي كه بر بهبود IBS موثر است:

1-     مصرف فيبر:

دو نوع فيبر وجود دارد:

-         فيبر محلول در آب مانند پسيليوم و سبوس گندم و جو كه هم روي اسهال و هم يبوست موثر است.

-         فيبر غير محلول در آب كه در ميوه‌جات، حبوبات و غلات وجود دارد و بر روي يبوست موثر است و اسهال را بدتر مي‌كند.

در صورتي كه يبوست داريد مصرف غذاهاي فيبر دار را افزايش دهيد كه در مواد زير موجود است:

• ميوه‌جات و سبزيجات، سيب، موز، سيب‌زميني، پرتقال، توت‌فرنگي، گرمك، انجير، هلو، گلابي، آلو بخارا، كشمش، براكلي، هويج، اسفناج و كلم پيچ.
• غلات ،آرد سبوس گندم، جو و برنج.
• گردو، فندوق و بادام زميني.

در صورتيكه IBS با اسهال همراه باشد بايد غذاهاي كم فيبر استفاده شود. غذاها به صورت پخته شده مصرف گردد. مصرف ميوه‌جات و سبزيجات خام، غلات سبوس‌دار، غذاهاي چرب، فرآورده‌هاي لبني و الكل و كافئين محدود ‌گردد. و عده‌هاي غذايي مختصر باشد، به صورت گرم مصرف نگردد و بعد از هر وعده غذا استراحت كنيد تا سرعت عبور غذا از روده‌ها كاهش يابد. مصرف غذاهايي كه توليد گاز مي‌كنند محدود گردد. مايعات زياد و ولرم در بين وعده‌هاي غذايي بنوشيد كه بهترين چيز آب، چاي و بعد از آن نوشيدني‌هاي غير اسيدي مي‌باشد. در اسهال الكتروليت‌هاي بدن دفع مي‌شود پس غذاهاي پر پتاسيم بخوريد.

موادي كه اسهال را بهتر مي‌كند: سيب بدون پوست، آووكادو، چاي كمرنگ، لعاب برنج، كراكر، نان برشته، Tapioca (نوعي ماده نشاسته‌اي)، كره بادام زميني و جو.

موادي كه اسهال را بدتر مي‌كند: كاكائو، قهوه به مقدار زياد، ذرت، باقالا، غذاهاي چرب، فروكتوز، شكر، گردو و خانواده آن، غذاي زياد، شراب قرمز، آب آلو، سوربيتول، مانيتول، اسفناج، حبوبات، غلات، سبزيجات خام، سير، شيرين‌بيان، صدف و آشاميدني‌هاي گرم.

2-     عصاره نعناع (menta piperita) :

نعناع نفخ شكم را كم مي‌كند و عبور كلسيم به عضله را بلوك كرده و مانع انقباض عضلات صاف روده شده و نفخ را كاهش مي دهد.

3-     دانه مرزه: بر روي اسپاسم دستگاه گوارش موثر است.

4-     Gama-oryzanol  : يك ماده طبيعي است كه از عصاره سبوس برنج جدا مي‌شود و در لوله گوارش موكوس توليد مي‌كند و منظم كننده سيستم عصبي و فعال كننده آنتي اكسيدان است و بر روي IBS موثر است.

5-     منيزيم: براي درمان كرامپ شكمي و يبوست بكار مي‌رود.

6-     Flaxseed  (دانه كتان): بر روي يبوست مزمن موثر است.

7-     Dandelion root (e‏Taraxcum officinal)  در آلمان به عنوان چاي براي رفع اتساع و نفخ شكم، بي اشتهايي و ديس پپسيا بكار مي‌رود.

8-     آهسته غذا بخوريد، مقدار غذا راكاهش و تعداد دفعات آن را افزايش دهيد. آب فراوان بنوشيد.

9-     تحقيقات نشان داده كه مصرف مولتي‌ويتامين ميزال مي‌تواند مفيد باشد.

10-  كنترل استرس با ورزش، Meditation, Relaxation .

11-  عدم استفاده طولاني مدت از مسهل‌ها و عدم مصرف غذاهايي كه IBS را بدتر مي‌كنند و يا ايجاد گاز معده مي‌كنند مانند غذاهاي چرب، فرآورده‌هاي لبني، مواد كافئين‌دار، الكل، كاكائو، كلم، باقالا.

                                            

نكاتي كه بايد در صرف غذا رعايت نمائيد:

v     غذاهايي استفاده كنيد كه راحت هضم شده و خوب تحمل گردد.

v     براي جلوگيري از گرسنگي طولاني يا زياد خوردن 3 وعده غذايي و 3 ميان وعده استفاده نمائيد.

v     با آرامش غذا بخوريد و آنرا خوب بجويد.

v     تا يك ساعت بعد از صرف غذا دراز نكشيد.

v  تا 3 ساعت قبل از خواب چيزي نخوريد زيرا خوردن ميان وعده در هنگام خواب ترشح اسيد معده را در طول شب افزايش مي‌دهد.

v  آنتي اسيد را يك ساعت و سه ساعت بعد از غذا و نيز قبل از خواب مصرف كنيد زيرا اسيديته معده را در پايين‌ترين حد نگه مي‌دارد.

v  منابع غني از پروتئين مانند گوشت، تخم‌مرغ، پنير، ماست و شير... را در وعده‌هاي غذايي و ميان وعده ها استفاده كنيد .

v  سعي كنيد ميوه و آب ميوه‌هايي كه اسيدي نباشند استفاده كنيد مانند سيب، انگور و گلابي و مصرف مركبات را محدود نمائيد.

مصرف مواد غذايي زير را محدود نمائيد:

ماست براي افراد بستري شده ضروري است                                                            

براساس نتيجه تحقيقات اخير دانشمندان انگليسي خوردن ماست كه حاوي باكتري هاي «خوب» است مي تواند مانع از به وجود آمدن نوعي خاص از اسهال شود كه پس از مصرف آنتي بيوتيك ها ديده مي شود.
    
    تحقيقات محققان كالج سلطنتي لندن در بيمارستان هامراسميت به اين نتيجه رسيد كه خوردن مواد غذايي حاوي باكتري هاي «لاكتوباسيل» مي تواند باعث كاهش اسهال ناشي از عفونت بيماران بستري شده در بيمارستان ها و مراكز درماني با عفونت كلستريديوم ديفيست شود.اين نوع از عفونت غالبا در بيمارستان ها و پس از مصرف آنتي بيوتيك ها در افراد بستري شده به وجود مي آيد.
    
    در اين مطالعه پروفسور راك هميلتون و دكتر ماري هيكينسون متخصص تغذيه در رژيم غذايي افراد محصول غذايي «دانون» را قرار دادند كه در آن سه نوع باكتري مفيد (لاكتو باسيل كاسئي، لاكتو باسيل بولكاريكاس و استريتوكوكوس ترمرفيلوس) قرار داشت. اين افراد با افراد همسن خود كه شرايط يكساني داشتند و در همان بخش هاي بيمارستاني بستري شده بودند مورد مقايسه قرار گرفتند. براساس نتايج اين تحقيقات از افرادي كه دو بار در روز مايع دانون را مصرف كرده بودند تنها 12 درصد به اسهال ناشي از عفونت به كلستريديوم ديفيست مبتلاشدند در حالي كه اين ميزان در گروه ديگر كه اين مايع را مصرف نكرده بودند 34 درصد است.براساس گفته هاي دكتر هيكينسون مصرف دانون در طول دو هفته تنها 120 دلار هزينه در بر دارد در حالي كه درمان يك بيمار مبتلابه اسهال كلستريديوم ديفيست بالغ بر هشت هزار دلار هزينه دارد.
    
    براساس گفته هاي پروفسور هميلتون با توجه به وجود باكتري هاي مفيد در ماست يك راه ساده جلوگيري از ابتلابه اين نوع از اسهال تجويز ماست در رژيم غذايي تمام بيماران است. او مي گويد كه از بين بيماران بستري شده در بيمارستان ها كه براي آن ها آنتي بيوتيك طولاني مدت تجويز مي شود، بين 10 تا 25 درصد به اسهال ناشي از عفونت كلستريديوم ديفيست مبتلامي شوند و براي همين بايد در مورد رژيم غذايي افراد بستري شده در بيمارستان كاملادقت كرد.

راه هاي درمان ترش کردن غذا

از راه هاي درمان غيردارويي بيماري ريفلاکس(ترش کردن غذا) مي توان به عواملي مانند تغيير در شيوه زندگي و عادات غذايي و عدم مصرف دارو به صورت خودسرانه اشاره کرد. غذاهاي چرب مصرف نگردد و وزن بدن در حد مطلوبي نگه داشته شود و در صورت چاق بودن، وزن اضافي را کاهش داد.

از مصرف سيگار خودداري شود و مصرف چاي و ترکيبات کافئين دار به حداقل برسد. پرهيز از مصرف مايعات در وعده هاي غذايي و خوردن وعده هاي غذايي کم حجم جهت درمان اين بيماري ضروري است.

مصرف مکرر وعده هاي غذايي و در حجم کم براي اين افراد توصيه مي شود. هم چنين اين بيماران نبايد حداقل 2 تا 3 ساعت بعد از خوردن غذا، اقدام به استراحت و دراز کشيدن نمايند. در ضمن هنگام خوابيدن بايد از بالش بلندي براي زير سر استفاده کنند.

درمان دارويي همراه با روش هاي غير دارويي بايد شروع شود. بيماران مي توانند از داروهاي متنوعي که توسط پزشک قابل تجويز است، استفاده کنند که از آن جمله مي توان به مصرف آنتي اسيدها و قرص هاي H2 بلاکر و ترکيبات PPI مانند  امپرازول اشاره کرد.

آيا بعد از درمان،امکان عود مجدد بيماري وجود دارد؟

بله، متأسفانه از خصوصيات اين بيماري عودهاي مکرر بعد از درمان مي باشد. در حدود 80 تا 90 درصد بيماران پس از قطع دارو، دچار عود بيماري مي شوند. لذا لازم است اين بيماران بدون هيچ گونه نگراني به مصرف داروهاي توصيه شده توسط پزشک ادامه دهند.

عدم درمان به موقع اين بيماري چه عوارضي دارد؟

عدم درمان به موقع ممکن است باعث شود که اين بيماران مبتلا به بيماري مري بارت شوند و متعاقب آن سرطان مري ايجاد شود، البته مصرف داروهاي عنوان شده به طور کامل از ابتلا به سرطان مري پيشگيري نمي کند. نکته مهم، تشخيص به موقع بيماري مي باشد که در صورت ايجاد علايم و شواهدي به سمت ابتلا به مري بارت يا سرطان مري، به موقع درمان مناسب شروع شود.

توصيه کلي شما به اين بيماران کدام است؟

اين بيماري، يک بيماري مهم مي باشد و بايد زود شناخته شود و از ساير بيماري هايي که ممکن است با اين بيماري تظاهرات مشترک داشته باشند، افتراق داده شود و بعد از اثبات اين بيماري، فرد تحت درمان مناسب قرار گيرد.

تغذيه در افراد مبتلا به سندرم روده تحريک پذير (IBS)

سندرم روده تحريک پذير يا IBS در اثر تحريک زياد پايانه عصب روده اي ايجاد مي شود. و موجب انقباضات نامنظم روده مي شود. علائم اين بيماري شامل : دردهاي شکمي،تهوع، نفخ و حرکات غيرطبيعي روده ها( اسهال يا يبوست) است. در اين بيماري فرد احساس عدم تخليه کامل مدفوع را دارد. عوامل استرس زا باعث شروع اين سندرم يا بدتر شدن علائم آن مي شوند،بنابراين از نظر روان درماني نيز اين بيماران بايد تحت نظر باشند.

علاوه بر عوامل ايجاد کننده استرس، عواملي که موجب بدتر شدن علائم اين بيماري مي شوند شامل موارد زير است:

1- مصرف بيش از اندازه ملين ها و مسهل ها

2- مصرف بيش از اندازه داروها و آنتي بيوتيک ها

3- مصرف تنباکو و کافئين

4- خوردن غذاهاي سفت

5- نوشيدن زياد چاي، قهوه و الکل

6- اختلالات روحي و رواني

7- بيماري هاي معدي- روده اي و سابقه قبلي ابتلا به اين بيماري ها

8- خواب نامنظم و عدم مصرف مايعات کافي

سندرم روده تحريک پذيربرخلاف بيماري هاي التهابي روده ،زندگي فرد را تهديد نمي کند.و باعث سوء هضم و سوء جذب مواد مغذي نمي شود.

توصيه هاي تغذيه اي مفيد براي بيماران مبتلا به سند رم روده تحريک پذير

* براي افزايش حجم مدفوع، يک رژيم غذايي معمولي و تاکيد بر دريافت مواد غذايي پرفيبر توصيه مي شود. اين رژيم به کاهش فشار و تنظيم حرکات طبيعي روده کمک مي کند. دريافت روزانه 20 تا 30 گرم فيبر غذايي توصيه مي شود; منابع غذايي فيبر شامل انواع سبزي ، ميوه ، حبوبات و غلات سبوس دارمثل نان سنگک يا بربري يا نان  سبوس دار مي باشد. البته افراط در مصرف گندم سبوس دار مي تواند باعث تشديد علائم شود.

* بجاي سه وعده غذايي پرحجم، 5 يا 6 وعده غذايي کوچک ولي با فاصله زماني کم مصرف کنيد.

* آب و مايعات فراوان بنوشيد. (8 تا 10 ليوان در روز)

* از مصرف بيش از اندازه غذاهاي چرب، کافئين دار، انواع قند بخصوص فروکتوز و لاکتوز (در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز) بايد پرهيز کرد. کافئين در قهوه، چاي و نوشابه هاي سياه موجود است. مصرف غذاهاي کم چرب، انقباضات روده اي بعد از مصرف غذا را کاهش مي دهد، يعني باعث کاهش درد هاي شکمي مي شود.

* غذاهايي که باعث توليد گاز و نفخ مي شوند را مصرف نکنيد. اين غذاها شامل: انواع کلم، پياز، پيازچه، فلفل سبز، عدس، نخود، لوبيا و نوشابه هاي گازدار است.

* آدامس نخوريد ، زيرا باعث بلعيدن مقدار زيادي هوا مي شوند.

* اگر بعد از مصرف لبنيات دچار اسهال شديد، احتمالاً دچار عدم تحمل لاکتوز هستيد.

* مصرف قرص نعناع در بعضي بيماران مفيد است. نعناع باعث کاهش انقباضات عضلات روده اي مي شود. البته قبل از مصرف قرص نعناع يا هر نوع گياه دارويي (قرص گياهي) بايستي با پزشک خود مشورت کنيد و تحت نظر ايشان از اين مواد استفاده کنيد. چون ممکن است باعث تشديد علايم بيماري در شما شود.

* چنانچه اين توصيه هاي غذايي در مهار اسهال موثر واقع نشد، تجويز داروهاي آنتي بيوتيک يا داروهاي آنتي کولينوژيک يا داروها ي ضد اسهال تحت نظر پزشک متخصص گوارش ممکن است ضروري باشد.

* استراحت کردن و کاهش استرس هم مي تواند مفيد واقع شود.

سوزش سر دل يا ترش کردن غذا

احساس سوزش در قسمت تحتاني قفسه سينه همراه با ترش كردن و احساس تلخي در دهان و گلو را "سوزش سر دل" مي‌گويند.به اين بيماري، "بازگشت اسيد معده به مري" يا "رفلاکس معده" نيز گفته مي‌شود.

سوزش سر دل مي‌تواند بعد از خوردن يك غذاي سنگين يا در هنگام خواب براي مدت چند دقيقه يا چند ساعت احساس شود.

علت اين بيماري بسته نشدن دريچه ي بين مري و معده است؛ در نتيجه اسيد معده به سمت مري برمي گردد، يعني همان " ترش کردن غذا" و اين اسيد، مري را تحريك مي کند و سبب درد و سوزش سر دل مي‌شود.

وقتي که غذا بلعيده مي شود، از طريق مري پايين آمده و به سمت معده مي رود. در محل ورود و خروج معده، ماهيچه‌هاي حلقوي وجود دارند که به آنها اصطلاحاً اسفنکتر(SPHINCTER) گفته مي شود و به عنوان دريچه عمل مي کنند. وقتي غذا به معده مي رسد، دريچه يا اسفنکتر بالايي معده باز شده و اجازه مي دهد که غذا وارد معده شود. سپس اين دريچه بسته مي شود تا غذا و شيره گوارشي در معده نگهداري شوند. اگر اين اسفنکتر خراب شود يا نشتي داشته باشد، شيره گوارشي که حاوي اسيد معده نيز مي باشد، به سمت بالا رفته و وارد مري مي گردد. البته برگشت اسيد معده به مري ممكن است به دليل افزايش اسيد معده نيز باشد.

اگر سوزش سر دل زياد طول بكشد ممكن است التهاب مخاط مري را به وجود آورد.در صورت پيشرفت التهاب مخاط مري، مري تنگ ‌شده و امكان دارد دچار خونريزي شود و بلع نيز با مشكل مواجه مي شود.

سوزش سر دل مي‌تواند نشانه‌اي از وجود زخم باشد.

توصيه هاي لازم براي جلوگيري از سوزش سردل:

- از دراز کشيدن بعد از خوردن غذا پرهيز کنيد.

- بعد از خوردن غذا، در وضعيت زانو در بغل ننشينيد.

- حداقل 3 ساعت قبل از خواب چيزي نخوريد.

ـ موقع خوابيدن زير سر خود را 10 تا 12 سانتيمتر بالاتر ببريد.

- موقع خوابيدن به پهلوي راست و کمي خميده بخوابيد.

- تعداد دفعات وعده ي غذا را زياد و حجم آن را کم کنيد تا معده تان زياد پُر نشود.

- در طي روز زياد دولا و راست نشويد.

ـ اگر  اضافه وزن  داريد، وزنتان را كم كنيد.

ـ از پُرخوري پرهيز كنيد.

- بايد از خوردن وعده هاي غذايي خيلي سنگين و چرب بپرهيزيد.

- سعي کنيد همراه وعده هاي غذايي آب نخوريد.

ـ از خوردن غذاهاي اسيدي مثل انواع گوشت،حبوبات و تخم مرغ پرهيز کنيد، زيرا ترشح اسيد معده را بسيار افزايش مي دهند.

- مصرف ميوه هاي ترش و اسيدي مثل انواع  آلو  و گوجه ، غذاهاي تند(ادويه دار) و نوشابه هاي گازدار را کاهش دهيد.

- موادي مثل نعنا، قهوه ، شکلات و الکل را مصرف نکنيد.

- اگرزخم يا التهاب معده داريد، از خوردن ميوه ي خام پرهيز کنيد.

- لباس‌هاي تنگ نپوشيد و كمربندتان را محكم نبنديد.

- اگر سيگاري هستيد، سيگار كشيدن را ترك كنيد.

- درمان اين بيماري اغلب با خوردن آنتي‌ اسيدها بهبود مي‌يابد. داروهاي آنتي اسيد، اسيد موجود در معده را خنثي مي‌كنند. سعي كنيد آنتي اسيدي مصرف كنيد كه هم «هيدروكسيد منيزيم» و هم «هيدروكسيد آلومينيوم» داشته باشد.

اگر تغيير سبك زندگي و مصرف آنتي اسيد در بهبود علائم شما كمكي نكرد، به پزشك مراجعه كنيد تا داروي ديگر يا يك سري آزمايش براي شما تجويز كند. اين آزمايشات شامل عكس برداري از قفسه سينه براي بررسي وجود زخم، ارزيابي وضعيت اسيد داخل مري، آندوسكوپي مري و پيدا كردن باكتري مولد زخم است.

اگر نوزاد شما به اسهال مبتلا شد ...

مدفوع طبيعي يک نوزاد شبيه مدفوع شل افراد بزرگسال است. در حالت عادي ، مدفوع نوزاد شل و آبکي است ( به خصوص تا يک ماهگي ) و دفع آن متناوب است. ممکن است نوزاد دو هفته اي که 10 بار در روز مدفوع آبکي دارد، کاملاً سالم باشد، در حالي که يک کودک  4 ماهه با سه بار مدفوع در روز که سفت تر از بقيه بچه ها هم باشد، دچار اسهال باشد. پس چگونه مي توان تشخيص داد که کودک دچار اسهال است يا خير؟

الف ) افزايش ناگهاني تعداد دفع مدفوع مي تواند نشان دهنده اسهال باشد. مقدار و چگونگي دفع در هر نوزادي با بقيه متفاوت است که در طي روزها بطور جزئي تغييراتي مي کند. ولي اگر در طي چند روز محدود، تغيير زيادي بکند مي توان گفت که نوزاد دچار اسهال است.

اگر نوزاد بعد از هر بار غذا خوردن مدفوع کند، اسهال دارد، حتي اگر اين تغيير ناگهاني نباشد ( يعني اين مسئله براي مدت طولاني وجود داشته باشد).

ب ) افزايش ناگهاني آب موجود در مدفوع ( يعني آبکي شدن مدفوع ) نيز نشانه اسهال است.

ساير نشانه هاي بيماري اسهال، شامل کاهش اشتها  ، گرفتگي بيني و تب است.

اسهال مي تواند در اثر تغيير برنامه غذايي نوزاد ( در نوزادي که شير مادر مي خورد، با تغيير رژيم غذايي مادر )، عفونت، مصرف آنتي بيوتيک ها، يا تعدادي بيماري هاي نادر بوجود آيد.

خطري که دراين مواقع سلامتي کودک را تهديد مي کند، خطرکم آبي است که در اثر از دست دادن مايعات بدن بوجود مي آيد. هدف اصلي از درمان اسهال، جلوگيري از کم آبي است.

بسياري از کودکان اسهالي مي توانند با مراقبت در منزل درمان شوند. شير مادر از اسهال پيشگيري مي کند و بهبود آن را نيز سريع تر مي سازد.

اگر بعد از دادن شير به نوزاد يا در بين شيردهي به نظر مي رسيد که نوزاد هنوز تشنه است به او يک نوشيدني بدهيد.

اگر به نوزادي که با شيرمادر تغذيه مي کند و دچار اسهال شده است، غير از شير، يک نوشيدني بدهيد، کمبود آب و الکتروليت هواي بدنش را جبران مي کند.

اگر سن کودک  شما طوري است که مي تواند غير از شير، غذا هم بخورد، براي رفع اسهال هويج  ، برنج و ساير غلات، موز  و سيب زميني  مفيد و مؤثر هستند. ولي هرگز به کودک خود آبميوه، نخودسبز، گلابي، هلو  ، آلو  و زردآلو  ندهيد تا به وضعيت طبيعي برگردد و اسهالش برطرف شود.

اگر اسهال بيش از يک هفته طول کشيد يا بيش از 72 ساعت همراه با تب بود، حتماً به پزشک متخصص کودک خود مراجعه کنيد.

با مشاهده حالات زير سريعاً نوزاد خود را نزد متخصص اطفال ببريد :

* اگر نوزاد ديگر شير نمي خورد.

* علائم کم آبي را از خود نشان مي داد ( علائم کم آبي : دهان خشک، گريه بدون اشک، نقاط فرورفته روي پوست، بيحالي، 8 ساعت ادرارنکردن )

* اگر سن نوزاد شما کمتر از 3 ماه است و دچار اسهال شده است

* اسهال همراه با تب

* حالت تهوع براي مدت 24 ساعت

* 8 بار مدفوع کردن در 8 ساعت

* مشاهده خون، موکوس(ماده لزج) و چرک در مدفوع

در اين مواقع کاملاً مراقب پوشک فرزندتان باشيد. مدفوع در حالت عادي داراي آنزيم هايي است که به گوارش موادغذايي کمک مي کنند. موقع اسهال که مدفوع سريع و پي در پي از بدن خارج مي شود، داراي مقدار بيشتري از اين آنزيم هاست. وقتي که کودک در پوشک خود اسهال مي کند، اين آنزيم ها باعث از بين رفتن پوست نرم و لطيف پاهاي او مي شود که به اصطلاح مي گوييم پاهاي بچه سوخته است.

براي جلوگيري از سوختن پاهاي کودک بايد :

- به طور مرتب پوشک بچه را عوض کنيد.

- بعد از هر بار مدفوع کردن با آب ولرم او را بشوييد.

- در معرض هوا يا با يک دستمال نرم و لطيف پاهاي او را خشک کنيد.

- با پمادهاي مخصوص سوختگي ، پاهاي کودک را چرب کنيد.

- سعي کنيد در اين مواقع کمتر از دستمال هاي مرطوب براي پاک کردن نوزاد استفاده کنيد.

در اينگونه مواقع پدر و مادر نگران مدفوع آبکي و پي در پي نوزاد خود هستند و مي خواهند آن را بر طرف کنند و پزشک نگران کم آبي بدن او. ولي به نظر ما در اين شرايط علاوه بر اينها، بايد مراقب سوختگي پاي کودک خود در اثر اسهال هاي مکرر باشيد و براي پيشگيري از سوختگي طبق موارد بالا عمل کنيد.

منبع : WWW.DRGREENE.COM

اگر نوزاد شما دچار يبوست شد ...

در طي سال هاي اول زندگي ، مدفوع کودک تغييرات زيادي مي کند. ابتدا سفت، چسبناک ، قيرمانند و داراي سلول هاي مرده پوستي است که وقتي نوزاد درون رحم مادر بوده ، آنها را خورده است.

در طي هفته اول دوران نوزادي مدفوع شل و زردرنگ است و مانند خردل زردرنگ با دانه هاي کوچک به نظر مي رسد. در هفته اول، نوزاد در هر روز 8 تا 10 بار مدفوع شل مي کند که در بيشتر نوزاداني  که با شير مادر تغذيه مي شوند، بعد از هفته اول تا هفته چهارم تعداد آن به 4 بار در روز کاهش مي يابد.

نوزاداني که شيرخشک مي خورند تا قبل از شروع خوردن غذاهاي جامد، تعداد دفعشان کمتر است و مدفوعشان نيز تغيير چنداني نمي کند، زيرا ترکيب شيرخشک بر خلاف شير مادر، تغييري نمي کند.

مدفوع نوزاداني که شيرخشک مي خورند، زردرنگ يا قهوه اي مايل به زرد است و کمي سفت تر از مدفوع نوزاداني است که شير مادرشان را مي خورند.

رنگ قهوه اي مايل به زرد ، زرد ، سبز يا قهوه اي براي مدفوع هر نوزادي طبيعي است. از 4 تا 8 هفتگي، تعداد دفع به يک بار در روز کاهش مي يابد که اين مقدار براي نوزادان شيرخشکي اغلب ثابت است، ولي بيشتر نوزادان شيرمادرخوار ممکن است کمتر از اين تعداد ( حتي سه روز يک بار) هم مدفوع کنند.

اگر نوزادي که شيرخشک مي خورد تا 4 روز مدفوع نکرد و نيز نوزادي که شيرمادر مي خورد تا 7 روز مدفوع نکرد، بايستي هر چه سريع تر او را نزديک متخصص اطفال ببريد، مخصوصاً اگر ديديد نوزاد درد هم دارد. گفته مي شود حتي اگر نوزاد شيرمادرخوار 8 روز يک بار مدفوع کند طبيعي است، زيرا شيرمادر، ماده شگفت انگيزي است که مواد باقيمانده و زائد آن بسيار کم است، به شرطي که مدفوع سفت و خشک نباش.

نوزاد براي عمل دفع بع خودش فشار مي آورد. در اين مواقع کودک را از زمين بلند کنيد تا سنگيني بدنش رو به پايين باشد و زانوهايش را به طرف سينه اش برده، آنجا نگه داريد تا حالت چمباتمه پيدا کند (مثل حالت مدفوع کردن) . اگر نوزاد هنگام زور دادن گريه کرد، نشان دهنده يبوست است.

شدت يبوست بستگي به سن و رژيم غذايي نوزاد  دارد. مدفوع مدت بيشتري در روده مي ماند و آب بيشتري از مدفوع جذب بدن مي شود. در اين مواقع مدفوع خيلي خشک مي شود و خروج آن از روده همراه با درد است.

اگر مدفوع نوزادي که هنوز غذاي جامد نمي خورد ، سفت باشد يا بوي زننده اي بدهد، دو احتمال وجود دارد:

1- بايستي آب و مايعات بيشتري بنوشد(خصوصاً در هواي گرم).

2- نشانه اي از يک بيماري است.

بنابراين موضوع را با يک متخصص اطفال در ميان بگذاريد.

اگر سن نوزاد کمتر از يک ماه بود و براي 4 روز مدفوع نکرد، حتماً او را نزد يک متخصص کودکان ببريد.

اگر نوزاد، تغذيه تکميلي را شروع کند، مدفوع دوباره تغيير مي کند و ممکن است نرم تر يا سفت تر از قبل شود، ولي بوي آن بدتر از قبل مي شود.

اگر دريافت غذايي کودک متعادل باشد، يعني در مصرف يک نوع ماده غذايي زياده روي يا کوتاهي نکند، حالت مدفوع طبيعي خواهد بود.

اگر مدفوع کودک خيلي سفت بود ، به او آبميوه بدهيد. بهترين آنها ، آب سيب  است که بايد دو بار در روز به کودک بدهيد. اگر باز هم خوب نشد، آب آلو به کودک بدهيد که موثرتر است. اگر ديديد کودک به خودش فشار مي آورد و مي خواهد مدفوع کند، پائين تنه او را در آب گرم قرار دهيد. اين کار باعث مي شود عضلات اين ناحيه شل شده و مدفوع آسان تر خارج شود. اگر مصرف آب ميوه و ساير موادغذايي باعث بهبود يبوست نشد، از شياف گليسيرين استفاده کنيد و آن را در مقعد نوزاد بگذاريد. اگر باز هم بهبود نيافت، حتماً به يک متخصص کودک مراجعه کنيد. مي توانيد از مواد ملين براي نوزاد استفاده کنيد، البته بايستي تحت نظر پزشک و با توصيه او باشد؛ مثلاً نصف قاشق مرباخوري سبوس که با مواد غذايي ديگر مخلوط شده باشد، دوبار در روز به او بدهيد. البته همانطور که گفتم بايستي تحت نظر متخصص کودکان باشد، زيرا فيبر بالاي موجود در سبوس ممکن است به معده و دستگاه گوارش کودک آسيب وارد کند.

اگر نوزادي که شيرمادرش را مي خورد، تا سه روز مدفوع نکرد، هيچ جاي نگراني ندارد، بلکه مايه خوشحالي است، چون پوشک هاي کمتري را کثيف کرده است.

تا وقتي که براي نوزاد خود از پوشک استفاده مي کنيد، بايد مراقب باشيد تا به محض کوچکترين خروج مدفوع ، او را وارسي کرده و در صورت لزوم پوشک او را عوض کنيد.

يادآوري مي کنم که شير مادر غذاي کاملي براي کودک است که مادر آن را از وجود خودش به فرزندش هديه مي کند و داراي مواد زائد کمي است.

منبع : WWW.DRGREENE.COM

  RSS