تبليغاتX
تغذیه و پزشکی
خانه | آرشیو | پست الکترونیک
ویتامین Aو HIV/AIDS

ویتامین Aو HIV/AIDS

کمبود ویتامین A یک یافته شایع در بیماران HIV/AIDSبوده و با پیشرفت بیماری سطح خونی آن کاهش می یابد . در امریکا 19-12%بیماران  HIV/AIDSسطح خونی ویتامین A کمتر از حد نرمال دارند.کمبود این ویتامین در زنان HIV+ و بیماران با سابقه اعتیاد تزریقی بمراتب بیشتر است .در یک مطالعه در مالاوی ،63%از تعداد 474زن باردار HIV+ سطح سرمی و ویتامین A کمتر از حد نرمال داشته اند و می دانیم که مرگ و میر نوزاد این مادران با سطح سرمی ویتامین Aمرتبط است.


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 21:15 | 
نقش صبحانه در سلامتی

نقش صبحانه در سلامتی

براساس شواهد تازه ای که پزشکان در آمریکا کشف کرده اند، رمز سلامتی در خوردن صبحانه نهفته است. این گروه معتقدند که حذف صبحانه احتمال چاق شدن، ابتلا به دیابت و حتی سکته قلبی را افزایش می دهد.

افرادی که هر روز صبح یک وعده غذایی کامل شامل غلات سبوس دار مصرف می کننـد احتمـالاً بیـش از سایر افراد از فواید بهداشتی آن بهره می برند.

براساس شواهد تازه ای که پزشکان در آمریکا کشف کرده اند، رمز سلامتی در خوردن صبحانه نهفته است. این گروه معتقدند که حذف صبحانه احتمال چاق شدن، ابتلا به دیابت و حتی سکته قلبی را افزایش می دهد.

افرادی که هر روز صبح یک وعده غذایی کامل شامل غلات سبوس دار مصرف می کننـد احتمـالاً بیـش از سایر افراد از فواید بهداشتی آن بهره می برند.

 
 

دکتر مارک پریـرا و همکاران او در دانشکده پزشکی هاروارد عادت غذایی 1198 نفر سیاهپوست و 1633 نفر سفیدپوست را مورد بررسی قرار داده اند. در مجموع 47 درصد سفید پوست ها و 22 درصد سیاهپوستها هر روز صبحانه می خورند. دانشمندان دریافتند که احتمال چاق شدن افرادی که هر روز صبحانه می خورند، یک سوم کمتر از کسانی است که از خوردن آن پرهیز می کنند، به علاوه احتمال ابتلای این افراد به بیماریهای قندخون 50 درصد کمتر از سایرین است.

مشکل قندخون، خطر ابتلا به بیماری دیابت یا کلسترول بالا را که از عوامل ایجاد ناراحتی های قلبی است افزایش می دهد.

پژوهشگران بر این باورند که خوردن صبحانه می تواند به تثبیت میزان قند خون که اشتها و انرژی را تنظیم می کند یاری برساند. زیرا افرادی که صبحانه می خورند در طول روز کمتر گرسنه می شوند و از زیاده روی در خوردن پرهیزخواهندکرد.

یکی از کارشناسان امور تغذیه اظهار می دارد:

"نتایج ما نشان می دهد که صبحانه واقعاً ممکن است مهمترین وعده غذایی روزانه باشد." در ضمن به نظر می رسد که صرف صبحانه نقش مهمی در کاهش خطر دیابت نوع دوم و بیماری های قلب و عروق ایفاء می کند.

‎‎ صبحانه کامل شامل چیست ؟

افزون بر این پژوهشگران اخیراً تحقیق درباره محتویات صبحانه افراد را مورد مطالعه قرار داده اند تا متوجه شوند کدام غذاها به بهبود سلامتی کمک می کند.

نتایج اولیه حاکی است که موادی که از غلات کامل تشکیل شده است برای سلامتی مفید می باشند. نتیجه بررسی پزشکان در این زمینه نشان می دهد کسانی که این نوع مواد را مصرف کرده اند، کمتر به مشکلات قند خون مبتلا می شوند.

معمولا یک صبحانه‎‎ کامل‎‎ شامل نان تهیـه شده‎‎‎ از غلات کامل , شیر و میوه  است .

به‎‎‎ گفته محققان صرف صبحانه کامل از بـروز بیماری‎‎‎‎ های قلبی و سکتـه هـای مغـزی نیـز جلوگیری‎‎ می کنـد و افـرادی کـه از خـوردن صبحانه امتناع می کنند چهار برابر بیش از افرادی که‎‎ صبحانه میخورند با خطر افزایـش وزن روبرو هستند.

به‎‎‎‎ گفته این‎‎‎ محققان مصرف نان تهیه شده از غلات‎‎ کامل یا سبوس دار به علت وجود مــواد فیبری بسیار مهم‎‎ است‎‎ و دست کم بـایـد شـش گرم فیبر در هر وعده مصرف شود . همچنیـن مصرف میوه‎‎ های‎‎ مغذی که قنـد مـورد نیاز بدن‎‎ را نیز تامین می کنند توصیه می شود.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 21:13 | 
بیماری کودکان کم وزن و بسیار کم وزن

بیماری کودکان کم وزن و بسیار کم وزن

ناخوشیهای مرتبط با تغییر نیازهای غذایی نوزادانی که بهنگام تولد وزنشان کم یا خیلی کم بوده است .

نوزادانی که به هنگام تولد وزنشان کم یا خیلی کم بوده است .

بنایر تعریف نوزادانی که به هنگام تولد وزنشان کمتر از 5/2کیلو گرم باشداز نوزادان سبک وزن (lbw)وآنهایی که وزرنشان به هنگام زاده شدن کمتر از 5/1 کیلو گرم باشد را خیلی سبک وزن (ylbw)می نامند.تقریبا به یک سوم نوزادان سبک وزن می توان اصطلاح دارای تاخیر رشد درون زهدانی (iugr)یا کوچک برای سن رویائی (sga)را اطلاق کرد.این تعریف با واژه،زایمان پیش از موعد،که به نوزادان نارس که مدت 37 هفته دررحم مادر بوده اند اطلاق می شود مغادیر دارد .چنانچه وزن برای سن بارداری مناسب باشد (aga)،آن وقت نوزاد دارای تاخیر رشد نیست .مشکلات کلینیکی ونیاز های تغذیه ای نوزادان نارس با مشکلات و نیازهای نوزادان دارای تاخیر رشد درون زهدانی (iugr)مانندگی ندارد..


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 21:12 | 
مواد غذایی سرطان زا

سوسيس موجب سرطان مي‌شود

هر چند همه مردم مي‌دانند سوسيس غذاي سالمي نيست .اما متاسفانه باز هم به آن روی می آورند.  محققان مركز پزشكي دانشگاه نبراسكا در يك تحقيق جديدي تركيباتي در سوسيس يافته‌اند كه باعث تغيير ژنتيكي در دي.ان.آ و یاجهش ژنتيكي و در نتیجه گسترش سلول‌هاي سرطان زا می شود و خطر بروز سرطان را افزايش مي‌دهد.

در تهيه سوسيس و محصولات مشابه از ماده نيترات به عنوان نگهدارنده در آنها استفاده مي‌شود که باعث بروز جهشهاي ژنتيكي سرطانزا مي‌شود.

اين محققان پس از آنكه با آب، تركيبات داخل سوسيس و كالباس را استخراج كردند ، تركيبات N-nitrosoدر آن يافتند. سپس اين مواد در تماس با باكتري سالمونلا قرار داده شد كه ميزان جهش ژنتيكي آن را را چهار برابر افزايش داد.

بيشتر تركيبات N-nitrosoدر حيوانات آزمايشگاهي باعث بروز سرطان شده‌اند. اين تركيبات احتمالا در بروز چندين نوع سرطان انساني نقش دارند.

همچنين مصرف اين نوع گوشت‌ها با ابتلا به سرطان روده بزرگ مرتبط شناخته شده‌اند.

نيترات سديم به برخي فراورده‌هاي گوشت و ماهي به عنوان يك ماده نگهدارنده افزوده مي‌شود.

چنانچه آثار زيانبار اين ماده ثابت شود، شيوه توليد سوسيس نيز تغيير خواهد كرد.

بنابه گزارش ارائه شده، ميزان اين مواد شيميايي در مارك‌هاي مختلف محصولات تا ۲۴۰برابر متغير است.

به گفته این محققان تفاوت در شيوه‌هاي توليد يك موضوع قابل تحقيق است و درصورت اثبات خطرناك بودن اين تركيبات مي‌توان روشهاي توليد را تغيير داد.

محققان قصد دارند در آينده تاثير سوسيس در موشها را آزمايش كنند.

رئيس بنياد موسسه گوشت آمريكا نتايج اين تحقيق را مقدماتي، خواند كه نياز به بررسي‌هاي بيشتر دارد و گفت سرطانزايي اين تركيبات در انسان اثبات نشده است.

به گفته اين گروه ميزان نيترات مورد استفاده در اين تحقيق بسيار بيشتر از آن مقداري است كه در فراورده‌هاي گوشت استفاده مي‌شود.

وي افزود اين خطر محدود به سوسيس نيست. ماهي خشك نمك اندود شده و ادويه‌هايي مانند سسس سويا حاوي ميزان مشابه اين ماده شيميايي است.

البته اين محققان اعلام كردند: اگر چه اين تركيبات مسوول اصلي سرطان نيستند، اما قادر به افزايش خطر ابتلا به سرطان هستند، زيرا باعث تغيير ژنتيكي سلول‌ها مي‌شوند. يكي از ماده‌هاي استفاده شده براي نگهداري سوسيس" نيتريت سديم " است  اين ماده درآزمايش بروي حيوانات باعث ايجاد سرطان در آنها شد.

به نوشته‌اين روزنامه بااين حساب نه تنها سوسيس بلكه سايرمحصولات غذايي فرآوري شده مانند ماهي شور و برخي سس‌ها كه داراي همين تركيبات هستند، براي سلامتي انسان خطرات غير قابل جبران ببار مي‌آورند.

 آثارسوسیس‎‎ و کالباس درسرطان لوزالمعده

مصرف زیاد گوشت های‎‎ فـرآوری شـده، احتمال ابتـلا بـه‎‎ سـرطان لـوزالـمعـده را نیز افزایش می دهد. تحقیقات پژوهـشگـران‎‎ نشـان مـی دهـد افرادی‎‎‎ که‎‎ گوشت های فـرآوری شـده مـاننـد سـوسیـس‎‎ و کالباس، زیاد مصـرف مـی کنـنـد، بیشتر درمعرض ابتلا به سرطان پانکراس یـا لوزالمعده قرار دارند. پیشتر از این نیز کارشناسان تغـذیـه مـصـرف فرآورده هـای گـوشتـی مـاننـد سـوسـیـس ، همبرگر،کالباس را منع کرده بودند.

مصرف زیاد سوسیس و کالباس بدن را مستعد ابتلا به فشارخون و پوکی استخوان هم می‌کند.

ترکیبات موجود در برخی فرآورده‌های گوشتی مانند سوسیس و کالباس، موجب بروز بیماریهایی همچون فشارخون بالا و پوکی استخوان می‌شود.

ترکیبات موجود در برخی فرآورده‌های گوشتی مانند سوسیس و کالباس، موجب بروز بیماریهایی همچون فشارخون بالا و پوکی استخوان می‌شود.بنا به گفته یک متخصص تغذیه در اغلب فرآورده‌های گوشتی نظیر سوسیس و کالباس مواد مغذی همچون پروتئین خالص وجود نداشته ولی موادی مانند فسفات، نیترات، نمک، چربی و ... که برای سلامت بدن مضر است به وفور یافت می‌شود و نیترات و فسفات به دلیل خاصیت ضد باکتریایی به عنوان نگهدارنده این مواد غذایی و جهت حفظ رنگ آن استفاده می‌شوند. به این ترتیب نیترات پس از وارد شدن به دستگاه گوارش به نیتریت و نیتروز آمین تبدیل شده و سرطان راموجب می‌شوند؛ همچنین، فسفات با PH بالایی که دارد ضمن ایجاد اختلال در جذب کلسیم توسط بدن، احتمال ابتلا به پوکی استخوان را در افراد به ویژه زنان یائسه و سالمندان افزایش می‌دهد. میزان نمک موجود در این نوع فراورده‌های گوشتی یک تا سه درصد است و به همین دلیل با مصرف این اقلام ضمن ایجاد فشار خون بالا سلامت افراد تهدید می‌شود.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 21:3 | 
متابولیسم و رژیم درمانی در بیماران سرطانی

سوخت وساز پروتئین در بیماری سرطان

تباهی ماهیچه در یک بیماری بد خیم مانند چنگار رویدادی غیر عادی نیست .به شکل متقاعد کننده ای نشان داده شده است که میزان سنتز پروتئین در ماهیچه های مربوط به اسکلت بدن کاهش می یابد واین کاستی گرفتن سنتز پروتئین با تقلیل محتوای RNA ارتباط دارند.همچنین این میزان گشت پروتئین وهم سنتز پروتئینهای اختصاصی در جگر کاستی می گیرد.

سوخت وساز گلوکز در بیماری سرطان

کارتر وهمکارانش ،(1975)نشان داده اند که انگاره ، سوخت وساز گلوکز ونیز حساسیت وواکنش نسبت به انسولین در زنانی که به بیماری سرطان پستان متاستازی دچار شده اند کاهش می یابد.با این همه ،این تغییرات ممکن است به عنوان عوارض ثانویه، بی اشتهایی پدید آمده باشد درحالات آنورمال دیگر چون گرسنگی یا عفونت نیز دیده می شود ولی این رویدادهای نابهنجار در کودکان مشاهده نشده است. برای کسب اطلاعات بیشتر،به مقالات لاندهوم ودیگران،(1982) مراجعه نمایید.

بالا بودن میزان اسیدهای چرب که درحالات بدخیمی دیده می شود می تواند در امر اکسیداسیون گلوکز وپرووات اختلال ایجاد کند.آشکار است که نزاری در ایجاد ناخوشی ومرگ ومیر در بیماری چنگار سهمی بر عهده دارد.

رژیم وبیماری سرطان

یکی از اهداف اصلی رژِیم درمانی این است که میزان پروتئین وانرژی جیره،غذایی را افزایش دهد.ترجیح دارد این عمل با استفاده از غذاهای عادی وبا فازودن مکمل های دارای میزان پروتئین .انرژی بالا که دربخش مربوط به تغذیه روده ای گفته شده انجام گیرد.چنانچه پدران ومادران را تشویق کنند که غذا را درخانه تهیه کنند وسپس آنها را به بیماران ببرند وبا فرزندشان به خوردن آنها مشغول شوند این عمل ممکن است به بهبود اشتهای کودک یاری رساند.تعداد وعده های غذا باید زیاد لیکن مقدار آنها کم واشتها برانگیز باشد،زمان مصرف غذا باید قابل انعطاف باشد تا کودک را قادر سازد هرگاه دوست دارد، غذا میل کند.دربیمارستان همواه باید چندین نوع غذای دلپذیر در اختیار طفل قرار داشته باشد.مسایل خاصی پیش می آید که باید آنها را حل کرد چنانچه شکم روش ادامه یابد ممکن است عدم تحمل دیساکارید یا سوء جذب چربی وجود داشته باشد وباید جهت برطرف کردن این عوارض، اقدامات رژیمی مناسب صورت گیرد.کاربرد مکمل غذاهای هیپراسمولار پرانرژی ممکن است سمپتوهایی که در اثر درمان چنگار بروز می نماید را جلواندازد یا تشدید کند(هیامس ودیگران،1982) .اختلالاتی که در درک طعم غذا به وجود می آید وطعم فلزی که بر اثر خوردن پاره ای از داروها پیش می آید ممکن است باعث شود مزه گوشتهای سرخ رنگ برای بیمار دلپذیر نباشد ودر این موارد از جایگزینهای این مواد یعنی گوشت پرنده،پنیر یا ماهی که برای بیمار خوش طعم تر است استفاده کرد.چنانچه که کودک دچار دل بهم خوردگی باشد، استفاده از غذاهای سرد بهتر است .یبوست را بهتر است با استفاده از یک ترکیب دارویی حجیم ومصرف مقدار زیادی مایع وجیره غذایی کم انرژی وسرشار از فیبر را مداوا کنند.دشوار بودن غذا خوردن وبلع به علت ناسور دندان نیز ایجاب می کند که از منابع غذایی مایع جهت تغذیه استفاده گردد باید غذاهای نرم که زیاد ترش نباشد به کودک ارائه شود،غذاها ونوشیدنیهای سرد ناراحتی کمتری ایجاد می کند وچنانچه زبان زخم نباشد،استفادی ازتی حصیری برای آشامیدن مایعات نسبت به فنجان بهتر است ،مکیدن قطعات یخ ،وآب نیات یخی می تواند اثر نرم کننده و مرهم آساداشته باشد .

چنانچه کودک نتواند مقدار کافی مایع ومواد مغذی رااز راه دهان مصرف کند آنگاه ممکن است لازم شود از لوله بینی ،معدی استفاده گردد.بابه کار بردن یک لوله ،بین بینی-معدی دارای سوراخ باریک می توان کودک رادر طول شب در حالی که به خواب فرو رفته به شکل پیوسته تغذیه کرد و صبحگاه لوله را خارج کرد .در حضور بیماری معده شدید مرتبط با درمان تهاجمی سرطان ،جراحی روده و رادیو تراپی تغذیه ،تزریقی کامل( TRN)ممکن است برسایر روشها برتری داشته باشد .گرچه تغذیه ،تزریقی کامل ممکن است در افزایش طول عمر بیمار اثری نداشته باشد ،ممکن است دارای منافع کوتاه مدتی مانند احساس تندرستی در برداشته باشد.خطر بروز عفونت در کودک دچار سوءتغذیه که بدنش از لحاظ ایمنی ضعیف است بیشتر است لیکن چنانچه تغذیه تزریقی کامل رازود شروع کنند وتا جایی که ممکن است ادامه دهند ،این خطر کم خواهد شد .ریکارد و دیگران (1983)برآنند که جیره غذایی توصیه شده (RDA)برای کلیه مواد مغذی باد در طی یک دوره 28-21 روزه به بدن کودک تزریق گردد.

بدن تغذیه ممکن است برروی بازده شیمیوتراپی تاثیر نامساعدی داشته باشد مثلا ثابت شده است که دوکسوربیسین دربیمارانی که به خوبی تغذیه نشده اند اثرات سمی بیشتری برروی قلب پدید می اورد .مدارک کافی دردست است که نشان می دهد سوءتغذیه پروتئین –انرژی برروی خلق و خوی کودکان تاثیر می گذارد و در بچه های بیمار بدی وضع تغذیه درایجاد نومیدی نقشی بر عهده دارد .رسیدگی به وضع تغذیه بخشی از برنامه کلی درمان را تشکیل می دهد.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 21:1 | 
تغذیه در بیماران سرطانی

تغذیه در بیماران سرطانی

پی آمدهای اصلی تغذیه ای بیماری سرطان پیشترفته شامل بی اشتهایی ،تباهی ماهیچه ،اختلال در سنتز پروتئین و نیز عدم تحمل گلوکز ،ودسته ای از ناهنجاریهای سوخت و سازی دیگر است .یکی از جنبه های مهم تغذیه رضایت بخش دربیماریهای بدخیم این است که به زیاد شدن طول عمر دربیماریهای محدود به یک ناحیه از بدن یاری می رساند (دانالدسان و دیگران ،1981)ادعا شده است که پزشکان نتوانسته اند اهمیت سوءتغذیه دراختلالات نئوپلاستیک را دریابند(ریکارد و دیگران ،1983)بنابر ماهیت و شدت بدخیمی ،شیوع سوءتغذیه بین 50-60%است .

پی آمدهای اصلی تغذیه ای بیماری سرطان پیشترفته شامل بی اشتهایی ،تباهی ماهیچه ،اختلال در سنتز پروتئین و نیز عدم تحمل گلوکز ،ودسته ای از ناهنجاریهای سوخت و سازی دیگر است .یکی از جنبه های مهم تغذیه رضایت بخش دربیماریهای بدخیم این است که به زیاد شدن طول عمر دربیماریهای محدود به یک ناحیه از بدن یاری می رساند (دانالدسان و دیگران ،1981)ادعا شده است که پزشکان نتوانسته اند اهمیت سوءتغذیه دراختلالات نئوپلاستیک را دریابند(ریکارد و دیگران ،1983)بنابر ماهیت و شدت بدخیمی ،شیوع سوءتغذیه بین 50-60%است .

درجه بندی وضعیت سوءتغذیه ،ایجاد تغییرات واقع بینانه در وضع تغذیه را امکان پذیر می سازد اندازه گیریهای آنتروپومتریک با استفاده از وسیله مخصوص اندازه گیری ضخامت قشر چربی زیر پوست در ناحیه زیر کتف مورد لزوم است (کیبیریج و دیگران 1987)چنانچه کاهش وزن برابر یا بیشتر از 5% باشد یا کمتر از صدک پنجم وزن به قد است یا غلظت آلبومین کمتر از 3/2g/d1باشد ،آن وقت از اصطلاح سوءتغذیه پروتئین –انرژی برای مشخص کردن وضعیت بیمار استفاده می شود (ریکارد و دیگران ،1983)ترانسفرین ممکن است کمبود انرژی دریافتی و سوءتغذیه پروتئین انرژِی را نشان دهد.

شیمی درمانی و رادیوتراپی

شیمی درمانی و رادیوتراپی ممکن است سبب بروز آماس روده باریک گرددوبه سوء جذب بینجامد.در بیش از یک سوم از بدخیمیهای کودکان ،آسیب رسیدن به روده بر اثر پرتوافکنی دیده شده است.آماس روده ناشی از پرتو افکنی توسط دوز کلس اشعه مشخص می گردد که برای رادیوتراپی به بیش از  Gray 50 اشعه نیاز باشدامری عادی است موادی که برای شیمی درمانی به کار می رود به ویژه اکتینو مایسین و دوکسوروبیسید می تواند آماس روده ناشی از پرتو افکنی را شدت بخشد حتی ممکن است براثر پرتو افکنی،بیماریهای کبدی وحتی فیبروز به وجود آید .پاره ای از داروهای ضد چنگار در امر تکثیر یافته های کریبتی روده ایجاد اختلال می کند و بالغ شدن وتکوین مخاط روده را مختل می کنند .سیسپلاتین ماده ای است که ایجاد مسمومیت کلیوی می کند ومنجر به از دست رفتن مانیزیم می گردد(کرانزالس وویلاسانتا،1982)بیماری بدخیم ممکن است با کاهش رتینول وویتامین A سرم که ممکن است برروی کارآمدی ایمنی اثری منفی داشته باشد،مرتبط باشد(اشتراس،1978)افزون بر این ،استفاده از محلولهای حاوی شیر ودارای انرژی بالا،ممکن است نشانه های ناراحتی های معدی روده ای که بر اثر درمان سرطان به وجود می آیدرا به جلواندازد یا تشدید کند(هیاسم ودیگران،1982).آتروفی مخاط که در پی پرتوافکنی پدید می آید باعث سوء جذب دی ساکاریتها می شود ودر پی آن هنگام مصرف کربوهیدرات شکر روش پیش می آید.

 


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 20:58 | 
بــــــــارداري و بیماری ام.اس

بــــــــارداري در مبتلايان به ام.اس

حاملگي ، زايمان و ميزان بروز عوارض در نوزادي خانم مبتلاء به ام.اس هيچ تفاوتي با افراد طبيعي ندارد. تا كنون هيچگونه شواهدي دال براينكه ام.اس باعث اختلال در باروري شود وجود ندارد. همچنين ميزان بروز سقط هاي خودبخودي و تولد جنين مرده، مثل ساير افراد طبيعي مي باشد. خوشبختانه با انجام مطالعات وسيع ثابت شده است كه باور غلط گذشته مبني براينكه حاملگي باعث بدتر شدن بيماري ام.اس مي شود اصلاً صحت ندارد. حتي اخيراً مطرح شده است كه حاملگي با سير بهتر بيماري در آينده مرتبط است .

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 20:51 | 
مقدمه ای در مورد تغذیه زنان باردار

مقدمه ای در مورد تغذیه زنان باردار

                                                                                 

 بدون شك يكي از بزرگترين آرزوهاي تمامي‌زنان، داشتن نوزادي سالم و تندرست است. به اين جهت تمامي‌مادران سعي بر آن دارند تا عوامل مؤثر بر بهبود روند بارداري و نتيجه آن را مورد بررسي قرار دهند و تا جاي ممكن از عوامل زيان‌آور دوري جويند. تغييرات زيادي در اثر بارداري در بدن مادر به وجود مي‌آيد و عوامل زيادي در تعيين روند صحيح بارداري و نتيجه بارداري موثر هستند. يكي از مهم‌ترين و اصلي‌ترين نكات، تغذيه مادر باردار مي‌باشد. زيرا رشد و نمو كامل جنين رابطه تنگاتنگي با تغذيه مادر داشته، تامين نيازهاي او با دريافت مواد مغذي مادر عجين شده، تنها راه برآوردن نيازهاي انرژي و ساختاري او به واسطه جفت است. به علاوه تغييرات فيزيولوژيك خاص اين دوران را نيز بايد مد نظر داشت چرا كه متابوليسم موادغذايي و حتي نياز به آنها در اين مدت تغيير مي يابد. بنابراين توجه به اين تغييرات وتنظيم يك برنامه غذايي متناسب با آن در اين دوران ضروري به نظر مي رسد.

 بدون شك يكي از بزرگترين آرزوهاي تمامي‌زنان، داشتن نوزادي سالم و تندرست است. به اين جهت تمامي‌مادران سعي بر آن دارند تا عوامل مؤثر بر بهبود روند بارداري و نتيجه آن را مورد بررسي قرار دهند و تا جاي ممكن از عوامل زيان‌آور دوري جويند. تغييرات زيادي در اثر بارداري در بدن مادر به وجود مي‌آيد و عوامل زيادي در تعيين روند صحيح بارداري و نتيجه بارداري موثر هستند. يكي از مهم‌ترين و اصلي‌ترين نكات، تغذيه مادر باردار مي‌باشد. زيرا رشد و نمو كامل جنين رابطه تنگاتنگي با تغذيه مادر داشته، تامين نيازهاي او با دريافت مواد مغذي مادر عجين شده، تنها راه برآوردن نيازهاي انرژي و ساختاري او به واسطه جفت است. به علاوه تغييرات فيزيولوژيك خاص اين دوران را نيز بايد مد نظر داشت چرا كه متابوليسم موادغذايي و حتي نياز به آنها در اين مدت تغيير مي يابد. بنابراين توجه به اين تغييرات وتنظيم يك برنامه غذايي متناسب با آن در اين دوران ضروري به نظر مي رسد.

بحث هاي زيادي در مورد رژيم هاي غذايي زنان باردار منجر به تناقض و ابهامات بسيار شده و رژيم هاي غذايي مختلفي نيز ارائه شده است. از آنجا كه به علت مسايل انساني نمي توان مطالعات فقر غذايي در زن باردار را به صورت تجربي بررسي كرد،طرح مطالعات معني دار تغذيه در بارداري انسان بسيار مشكل است و در مواردي كه به علت مسايل اجتماعي و اقتصادي كمبود موادغذايي بروز مي كند، اثرات آن غير قابل سنجش است.

تغييرات وزن در دوران بارداري بسيار متغير بوده و در محدوده اي از كاهش وزن تا افزايش 23 كيلو گرمي و ياحتي بيشتر قرار گرفته است. در دو سوي اين محدوده، شيوع عوارض باليني افزايش مي يابد اما در بين اين حد، طبيعي محسوب مي شود. هيچ تغيير وزني در طول بارداري را نمي توان به عنوان الگوي طبيعي تعيين كرد و ديگران را نسبت به آن سنجيد زيرا اگر الگوهاي تغيير وزن بسيار متنوع هستند.

                                                                                

 به طور معمول زنان  باردار در طول حاملگي حدود 10 تا 12 كيلوگرم اضافه وزن دارند. افزايش وزن بدن در طول حاملگي به صورت يكنواخت نيست. در 3 ماهه اول افزايش وزن آهسته و حدود يك تا دو كيلوگرم در هفته مي‌باشد. البته هر گونه تغيير وزن ناگهاني بايد گزارش داده شود. سوالي كه براي  بسياري از خانم‌ها مطرح مي‌باشد اين است كه افزايش وزن دوران بارداري به چه صورت كاهش مي‌يابد؟

قسمت اعظم كاهش وزن مادر در زمان زايمان (حدود 5/5 كيلوگرم) و در دو هفته اول بعد از زايمان (حدود 4 كيلوگرم) است. 5/2 كيلوگرم باقي مانده از هفته دوم تا ماه 6 بعد از زايمان كاهش مي‌يابد. البته زناني كه قبلا زايمان داشته‌اند، ميزان بيشتري از افزايش وزن زمان حاملگي خود را حفظ خواهند كرد.

رشد جنين از اولين مراحل تكامل بستگي به مواد غذايي دارد كه از مادر كسب مي‌شود. غذاي مصرفي توسط مادر ابتدا به اشكال ذخيره‌اي درآمده و سپس به طور مدام و منظم نيازهاي انرژي، ترميم بافتي و رشد را برطرف مي‌كند. رژيم غذايي تنظيم شده يكي از مهمترين عواملي است كه سلامت آينده مادر و بچه را تضمين مي‌كند و با وزن كردن متوالي بايد مطمئن شد كه مادر اضافه وزن مطلوب را دارد يا نه. هر خانم باردار احتياجات غذايي خود را بايد از همه گروه‌هاي مواد غذايي فراهم كند. این گروهای غذایی عبارتند از نان،میوه ها ، سبزیجات،لبنیات، گوشتها

وجود پيشرفت چشمگير مراقبت هاي بارداري طي دو دهه اخير، هنوز هم پيامدهاي ناگوار حاملگي يك مشكل جدي محسوب مي شود.

عادت‌هاي خوب مادر، پيش از باردار شدنش مي‌تواند به سلامت مادر و جنين كمك كند. معمولا اولين مراجعه خانم‌هاي باردار به پزشك حداقل 8 هفته بعد از انعقاد نطفه جنين صورت مي‌گيرد. تا اين زمان ممكن است بسياري از مشكلات برگشت ‌ناپذير، براي جنين پيش آمده باشد، چون اغلب اعضاي‌ حياتي جنين در چند هفته اول حاملگي شكل‌ مي‌گيرند و بيشترين ناهنجاري‌هاي جنيني و نقايص فيزيكي هم بين‌هفته دوم تا هشتم حاملگي به‌وجود مي‌آيند. به همين علت اغلب زماني كه خانم باردار به پزشك مراجعه مي‌كند، به قول معروف كار از كار گذشته است!

برنامه‌ريزي براي بارداري و مراقبت‌هاي آن بايد از ماه‌ها قبل از اقدام‌ براي حامله شدن انجام شود. بر اساس بعضي تحقيقات، اين زمان حداقل 3 ماه است. يعني زوج‌هاي جوان بايد حداقل 3 ماه قبل از اقدام به بچه‌دار شدن، فعالانه خود را براي اين منظورآماده كنند.
بسياري از متخصصان معتقدند، همين تاخير در شروع مراقبت‌ها باعث شده است كه با وجود پيشرفت بسيار سريع مراقبت‌هاي بارداري در دو دهه اخير، هنوز پيامدهاي ناگوار حاملگي، يك مشكل عمده به حساب ‌آيد. در آمريكا هر سال نزديك به 500 هزار كودك نارس و 120 هزار كودك با نقايص مهم حين تولد به‌دنيا مي‌آيند. اين آمار متخصصان را بر آن داشته تا براهميت حاملگي برنامه‌ريزي شده تاكيد كنند و طرح‌ها و مجامعي براي رواج آن در بين مردم و جامعه پزشكي برگزار كنند. گفته مي‌شود حدود نيمي از حاملگي‌ها ناخواسته و پيش‌بيني نشده است و اين باعث مي‌شود كه زوج مورد نظر فرصتي براي مراقبت‌هاي پيش از بارداري نداشته باشند.
متخصصان بر اين باورند كه هر بارداري، بايد لزوما برنامه‌ريزي شده باشد و با يك پزشك يا ماما در مورد آن هماهنگي شده باشد تا مراقبت‌هاي لازم پيش از بارداري انجام گيرد. بسياري از مشكلات با بررسي سلامت زوجين پيش از حاملگي و توصيه آنها به داشتن روش زندگي مناسب، قابل پيشگيري هستند. براي رسيدن به سلامت پيش از تصميم به بارداري، يكسري نكات منطقي و علمي بايد رعايت شود.
سيگار كشيدن مادر باردار
از نظر علمي ثابت شده است كه سيگار كشيدن مادر باردار، رشد جنين را كند كرده و احتمال تولد نوزاد با وزن كم را تقريبا دوبرابر مي‌كند. همچنين سيگاري بودن زن باردار تاثير زيادي در سقط خودبه‌خودي، زايمان زودرس و تولد نوزاد مرده دارد. سرويس سلامت عمومي آمريكا تخمين زده است كه اگر همه زنان حامله در اين كشور دست از سيگار كشيدن بردارند، ميزان مرده‌‌زايي تا 11 درصد و ميزان مرگ نوزادان تا 5 درصد كاهش مي‌يابد. با اين وجود فقط يك پنجم زنان سيگاري در ترك اين عادت خود در طول بارداري موفق مي‌شوند. به همين علت متخصصان توصيه مي‌كنند، اگر تصميم به بارداري داريد حتما پيش از اقدام به آن، اعتياد به سيگار و ساير مواد را ترك كنيد و گرنه بهتر است تا ترك كامل، بچه‌دار نشويد.
مصرف ويتامين‌ها: مصرف ويتامين‌ها، در دوران بارداری  عامل سلامت جنین است
بر اساس تحقيقات انجام شده، كودكان زناني كه ميزان كافي اسيد فوليك در دوران پيش از بارداري استفاده كرده‌اند، كمتر دچار نقايص طناب نخاعي و نوعي ناهنجاري مادرزادي ستون فقرات و نخاع) شده‌اند. بنابراين هر خانمي قبل از حاملگي بايد مولتي ويتامين حاوي اسيد فوليك و ويتامين B مصرف كند تا از ناهنجاري‌هاي بالقوه‌اي كه مغز و نخاع را تهديد مي‌كند، پيشگيري به‌عمل آورد. مطالعات نشان داده در صورت مصرف كافي اسيدفوليك در همه زنان در دوران قبل از بارداري و اوايل حاملگي، حدود 70 درصد اين نقايص ديگر رخ نخواهند داد.
واكسیناسیون مادر پیش از بارداری
همه خانم‌ها قبل از حاملگي بايد از نظر ايمني نسبت به سرخجه آزمايش شدند. سرخجه يك بيماري ويروسي واگيردار است كه در صورت ابتلاي مادر در حاملگي، تهديدي جدي براي جنين او در برخواهد داشت. بنابراين بايد حداقل سه ماه پيش از بارداري واكسن سرخجه براي زناني كه ايمني ندارند، تجويز شود. واكسن ديگري كه معمولا از آن غفلت مي‌شود يادآوری ديفتري- كزاز است كه بايد هر 10 سال يك بار تزريق شود.
در برخي كشورها ايمني نسبت به ويروس آبله‌مرغان هم بررسي مي‌شود و در صورت نياز، به زنان مستعد واكسن تزريق خواهد شد. اين بيماري نيز در صورت ابتلاي مادر در اوايل حاملگي، مي‌تواند نقايص جدي در نوزاد ايجاد كند و در اواخر حاملگي موجب ابتلاي نوزاد به آبله مرغان كشنده ‌شود. زناني كه آسم، مشكلات قلبي، ايدز و شرايط ديگري دارند كه آنها را مستعد عفونت مي‌كند،‌ نيز لازم است واكسن هپاتيت B بزنند و حتي براي آنها واكسن ضدآنفلوآنزا نيز توصيه مي‌شود.
تست غربالگري ژنتيكي
تست غربالگري ژنتيكي در ايران معمول نيست اما در شرايط نادر مثل خانواده‌هايي كه سابقه نقص لوله عصبي و يا نقايص مادرزادي قلب دارند، توصيه مي‌شود. علاوه بر اين، خانواده‌هايي كه در‌‌ آنها نشانگان داون، تي‌ساكس، بيماري خوني سلول داسي شكل و تالاسمي، هموفيلي، ديستروفي عضلاني و فيبروزكيستيك وجود دارد، نيز بايد آزمايش ژنتيكي بدهند. افرادي كه سابقه عقب‌افتادگي ذهني و اختلالات نادر كروموزومي و ژنتيكي داشته‌اند نيز براي اطمينان از سلامت جنين و نوزاد آينده، لازم است از نظر ژنتيكي بررسي شوند.
بیماری مادر قبل از بارداری
ممكن است هر زني قبل از حاملگي دچار نوعي بيماري باشد كه با شروع بارداري، بيماري‌اش تشديد شود و بر سلامت او و جنين اثر سوء‌ بگذارد. بنابراين هر زن بيماري كه تصميم به بارداري دارد، نبايد صبر كند تا بعد از حاملگي به پزشك مراجعه كند، بلكه بايد از قبل با پزشك مشورت كند تا بيماري‌اش قبل از حاملگي مهار شود. مثلا اگر ديابت مادر در بارداري كنترل نشده باشد، سطح بالاي گلوكز در خون‌ مي‌تواند‌ منجر‌به ناهنجاري‌ جنيني شود.
زناني كه آلوده به ويروس ايدز هستند اگر در طول بارداري به طور مناسب درمان شوند، مي‌توانند احتمال انتقال ويروس به جنين خود را كاهش دهند. علاوه بر اين، زناني كه آسم، صرع، لوپوس، بيماري كليوي، قلبي و فشارخون بالا دارند نيز بايد قبل از تصميم به بارداري با پزشك خود مشورت كنند.
داروهای مضر برای جنین
خانم‌ها بايد پيش از بارداري، مصرف داروهايي را كه ممكن است براي رشد و تكامل جنين مشكل ايجاد كند، قطع كنند. مثلا داروي رآكوتان كه براي درمان جوش صورت استفاده مي‌شود، مي‌تواند منجر به نقايص شديد در جنين شود وحتما بايد حداقل يك‌ماه قبل از شروع بارداري قطع شود.
داروهايي (مانند لووستاتين) كه براي كاهش كلسترول خون به‌كار مي‌روند و برخي داروهاي فشار خون هم بالقوه خطرناكند. اگر نمي‌شود دارويي را كاملا قطع كرد، لازم است آن را با انواع بي‌خطرتر (طبق توصيه پزشك جايگزين كرد. درخانم‌هايي كه به دليل بيماري‌هاي اعصاب و روان، داروهاي ثبات دهنده روان مصرف مي‌كنند، تصميم نهايي براي قطع يا ادامه مصرف دارو نياز به بررسي دقيق وضع بيمار و شرايط او دارد.
حتي داروهاي بدون نسخه هم ممكن است خطرآفرين باشند. بنابراين، به‌خصوص پيش از بسته شدن نطفه جنين، هيچ دارويي را بدون مشورت پزشك مصرف نكنيد.
 مادران باردار باید از وزن خود بکاهند
خانم‌هاي چاق بايد قبل از حامله شدن وزن خود را كم كنند ، زيرا چاقي خطر زايمان زودرس و عوارض زايمان را افزايش مي‌دهد. طبق تحقيقات، نوزادان زنان چاق، بيشتر در معرض خطر نقايص هنگام تولد مثل ناهنجاري‌هاي طناب نخاعي و قلب هستند. در ضمن چاقي مي‌تواند عارضه فشارخون بالا در حاملگي را هم افزايش دهد. بنابراين به زنان چاق توصيه مي‌شود، خود را به وزن مناسبي برسانند و اين‌كار حتما بايد زير نظر پزشك باشد تا رژيم غذايي مناسب و حاوي پروتئين‌ و ويتامين‌ كافي براي آنها در نظر گرفته شود. براي اطمينان از سلامت حاملگي بايد از يك رژيم غذايي سالم، متعادل و سرشار از انواع مواد مغذي استفاده كنيد. مصرف ميزان كافي غذاهاي حاوي كلسيم، فوليك اسيد، آهن، ويتامين‌ C و A اهميت نيز دارد. ورزش و تحرك هميشه براي سلامت توصيه شده است و افرادي كه قبل از حاملگي فعاليت و تحرك بيشتري داشته‌ باشند به دليل قوي بودن عضلات دور مفصل، كمتر دچار درد و مشكلات مفصلي‌ شايع در دوران بارداري مي‌شوند.
البته معمولا به زنان ورزشكار توصيه نمي‌شود كه هنگام بارداري ورزش را كنار بگذارند، بلكه فقط لازم است ورزش‌هاي سنگين را قطع كرده و به نرمش‌هاي سبك ادامه دهند. برعكس، زناني كه تا قبل از بارداري ورزش نمي‌كردند، لازم نيست در زمان بارداري ورزش كنند چون به اين گونه فعاليت‌ها عادت ندارند و اين كار، بالقوه براي آنها و جنينشان خطرناك است
 سهم پدران در دوران بارداری
علاوه بر تاثير رفتار مرد در سلامت روان و جسم زن حامله، روابط شغلي مرد، مصرف سيگار، الكل و مواد مخدر، بيماري‌هاي ژنتيكي، ايدز و بيماري‌هاي عفوني مقاربتي در مرد مي‌تواند در سلامت مادر و جنين نقش داشته باشد. بنابراين لازم است پدران آينده هم خود را براي بارداري و مراقبت‌هاي آن آماده كنند

 

 

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در پنجشنبه هفدهم خرداد 1386 و ساعت 20:49 | 
تاثير انواع روش هاي پخت بر روي خاصيت مواد غذايي

تاثير انواع روش هاي پخت بر روي خاصيت مواد غذايي (1)


پختن نه تنها مزه، بو و ظاهر مواد غذايي را بهبود مي بخشد، بلکه مي تواند قابليت هضم آنها را نيز افزايش دهد. براي مثال، گوشت  سفت چنانچه با روش مناسبي طبخ شود، نرم تر مي شود و اين عمل جويدن و هضم آن را آسان تر مي کند.

همچنين در عمل پخت تغييراتي در ميزان مواد مغذي موجود در ماده غذايي رخ مي دهد که اين تغييرات بستگي زيادي به روش پخت و حالت فيزيکي ماده غذايي دارد. عواملي که در کاهش مواد مغذي موثر هستند، شامل اين موارد است :

- عملياتي که قبل از پختن ، روي ماده غذايي انجام مي شود؛

- مدت زمان پخت ماده غذايي؛

- مقدار مايع مورد استفاده براي طبخ ماده غذايي؛

- مدت زماني که غذا داغ نگه داشته مي شود يا در معرض هواي آزاد قرار مي گيرد تا مصرف شود.


روش هاي حرارت مرطوب :

در روش پخت با حرارت مرطوب درجه حرارت نسبتاً کم است ، بنابراين تخريب مواد مغذي توسط حرارت زياد صورت نمي گيرد، ولي زمان پخت در چنين درجه حرارت هايي کمي طولاني است و اين امر منجر به وارد شدن مقدار زيادي از مواد مغذي محلول در آب به داخل مايع مورد استفاده براي طبخ مي شود.

ويتامين C به آساني در ضمن پختن از بين مي رود. به اين ترتيب مي توان اين ويتامين را به عنوان شاخص شدت فرايند پخت در نظر گرفت. اگر مقدار کمي ويتامين C  از بين برود، مي توان فرض کرد که فرايند پخت، ملايم است و نقصان ساير مواد مغذي کم خواهد بود.

در پختن با حرارت مرطوب ، ممکن است مواد مغذي به طرق مختلف از دست بروند.

 مهم ترين عامل از دست رفتن مواد مغذي به خصوص ويتامين ها و موادمعدني  در جوشاندن، آب پخت مي باشد.

به علاوه، مواد مغذي در اثر حرارت و در معرض هوا از دست مي روند. همان طور که گفته شد، يکي از اين مواد ويتامين C است.

عمل آنزيم اکسيداتيو نيز موجب از دست رفتن مواد مغذي مي شود و در اين مورد نيز ويتامين C توسط چنين آنزيم هايي در مجاورت اکسيژن موجود در آب پخت با سهولت و سريع تخريب مي شود، زيرا آنزيم ها در اثر حرارت، فعاليت خود را از دست مي دهند. چنانچه موادغذايي به خصوص سبزي ها را به جاي قراردادن در آب سرد و سپس حرارت دادن ، به طور مستقيم وارد آب جوش کنند کاهش مواد مغذي توسط آنزيم ها بسيار کم مي شود.


درصد حفظ ويتامين C در انواع سبزي بعد از پخت به روش حرارت مرطوب

 سبزي

 جوشاندن

 بخارپز

 پخت تحت فشار

 کلم پيچ

 77

91 

 97

 گل کلم

 81

 77

 92

 نخود

 70

 68

 98

 اسفناج

 70

 72

 80


جوشاندن :

به علت اينکه آب داراي گرماي ويژه بالايي است، محيط مناسبي براي انتقال حرارت به ماده غذايي است. همچنين دسترسي به آن آسان مي باشد. به همين دليل از روش جوشاندن براي پخت بسياري از مواد غذايي استفاده مي شود. يکي از معايب آب براي پخت مواد غذايي آن است که حلال خوبي است و ممکن است ماده غذايي در آب مقدار قابل توجهي از مواد مغذي خود را از دست بدهد. مثلاً سبزي ها را معمولاً براي پخت مي جوشانند و اين امر موجب کاهش برخي از عناصر مغذي و ويتامين ها به خصوص ويتامين C مي شود.

 کاهش کاروتن سبزي ها در اثر جوشاندن ناچيز است. اما ميزان قابل توجهي ويتامين 1 B  و C از بين مي رود.

کاهش عناصر معدني و ويتامين هاي محلول در آب، با افزايش مقدار آب مصرفي زياد مي شود. با انجام يک سري آزمايش ها ثابت شد هنگامي که کلم با مقدار کمي آب پخته مي شود، 60 درصد ويتامين C خود را از دست مي دهد، در حالي که اگر در مقدار بيشتري آب طبخ شود، 70 درصد آن از بين مي رود. در مورد برنج، اگر در آب کم پخته شود، 30 درصد از ويتامين خود را از دست مي دهد، در حالي که پختن آن در مقدار بيشتري آب موجب از دست رفتن حدود 50 درصد از ويتامين آن مي شود.ضمناً مدت زمان جوشاندن ماده غذايي در کاهش مواد مغذي مؤثر است.براي مثال هنگامي که زمان پخت طولاني است، مقدار بسيار زيادي ويتامين C از دست مي رود.

نکته مهم ديگر اين است که هر چه سطح ماده غذايي بزرگ تر باشد، کاهش مواد مغذي محلول در آب از طريق ورود به آب پخت بيشتر است. خرد و له کردن، بريدن و ريز کردن ماده غذايي نه تنها سطح آن را افزايش مي دهد، بلکه آنزيم ها را نيز آزاد مي کند و مقدار بيشتري مواد مغذي از دست مي رود.


تأثير اندازه مواد غذايي روي کاهش مواد مغذي در هنگام پخت

اندازه ماده غذايي

ويتامين C

 املاح معدني

پروتئين

قندها

قطعات بزرگ

 33-32

 16- 8

8-2

 21-10

قطعات کوچک

 50-32

 30-17

 22-14

35-19

بنابراين بر اساس جدول بالا مي توان گفت کههر چقدر اندازه ماده غذايي در هنگام پخت کوچک تر باشد ( يعني بيشتر خرد شود يا برش داده شود ) ، مقدار کاهش مواد مغذي در آن بيشتر خواهد بود.

 تا جايي که امکان دارد سبزي ها را موقع پختن خيلي خُرد نکنيد ( حتي اگر مي شود آنها را درسته بپزيد  و پوست آنها را جدا نکنيد مثل کدو سبز ، گوجه فرنگي ، سيب زميني و ...) .

 پوست گيري سبزي ها  قبل از پخت نيز باعث کاهش قابل توجه مواد مغذي موجود در آنها مي شود. به طور مثال اگر سيب زميني با پوست پخته شود، حدود يک سوم ويتامين C خود را از دست مي دهد ، ولي کاهش اين ويتامين در سيب زميني پوست گرفته شده 10 درصد بيشتر است.

ادامه دارد ...


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 و ساعت 20:56 | 
مزاياي اجا ق هاي ميکروويو

مزاياي اجا ق هاي ميکروويو


در عين حال که برخي مطالعات نکاتي را درباره زيان ها و عوارض حاصل از استفاده ميکروويو مطرح کرده اند، ولي مطالعات متعددي هم وجود دارند که اعلام مي کنند، استفاده از ميکروويو موجب ايجاد ضايعاتي بيشتر از ديگر روش هاي پخت در مواد غذايي نمي شوند. حتي برخي مطالعات بيان مي کنند که استفاده از سرعت بالاي گرم کردن به کمک اين دستگاه، موجب کاهش تخريب برخي از مواد غذايي مي شود. رابينسون در کتاب "اصول تغذيه" خود اشاره کرده است که، پخت سبزي ها در فرهاي ميکروويو به مدت کوتاه ( به جاي آب پز کردن آن ها در مدت طولاني )، سبب حفظ بيشتر مواد غذايي موجود در آن ها مي شود. در ضمن در مراحل پخت با اين اجاق ها، کيفيت پروتئين هاي غذا بهتر از روش هاي ديگر حفظ مي شود، که دليل آن احتمال اکسيد اسيون کمتر گوشت هاي پخته شده درميکروويو است. طبق بررسي هاي انجام شده در کشور کره، امکان ايجاد مواد سمي از قبيل ان- نيتروزو- دي متيل آمين، هنگام پخت مواد غذايي دريايي در روش بخارپز و ميکروويو کمتر از ساير روش هاي پخت است. در سال 2000، مطالعه انجام شده در سوييس بيانگر اين مطلب بود که امکان اتلاف ويتامين هاي تيامين  و ريبوفلاوين  در روش سنتي جوشاندن لوبيا سبز، در مقايسه با ميکروويو کردن بيشتر است.

 در مراحل پخت با اين اجاق ها، کيفيت پروتئين هاي غذا بهتر از روش هاي ديگر حفظ مي شود، که دليل آن احتمال اکسيد اسيون کمتر گوشت هاي پخته شده درميکروويو است.

اجاق هاي ميکروويو انرژي کمتري مصرف مي کنند، بنابراين علاوه بر زمان، در سوخت نيز صرفه جويي مي کنند و مقرون به صرفه نيز هستند.

در ضمن برخي تحقيقات حاکي از آن است که ميکروويو کردن روغن زيتون، از فعاليت ليپاز و ليپوپر اکسيد از موجود در روغن جلوگيري کرده و در نتيجه احتمال فساد آن را کم مي کند. همچنين ميکروويو کردن پسته، بادام زميني  و ذرت  ، احتمال آلودگي اين مواد را به قارچ خطرناک افلاتو کسين کاهش مي دهد. به نظر برخي از محققان استفاده از ميکروويو به دلايل متعددي مناسب است. اين دلايل عبارتند از:

1- مدت حرارت دهي کمتر

2- وجود احتما ل کمتر براي تشکيل بو و خشک شدن غذا

3- حفظ مواد مغذي، حداقل در حد بقيه روش هاي پخت

4- از بين رفتن باکتري ها و ديگر عوامل بيماري زا

5- هيچ نوع مسموميتي ناشي از پختن در اجاق ميکروويو شناخته و اثبات نشده است.

توصيه هايي جهت استفاده ي بهتر از اجاق هاي ميکروويو

1- بهتر است هنگام کار با اجاق ميکروويو ، از آن دور بمانيد و حداقل فاصله اي بيش از 2 متر با آن داشته باشيد تا احتمال سوختگي انسان کمتر شود.

2- پس از اين که کار پخت در اجاق ميکروويو به پايان رسيد، بايد مدت کوتاهي صبر کرد، ( زيرا پخت غذا تا مدتي پس از خاموشي دستگاه ادامه مي يابد) سپس غذا را از دستگاه خارج نموده و به مصرف رسانيد. در صورت نياز، مراحل بعدي را با ساير وسايل ادامه داد. زيرا ماندن غذا به مدت طولاني در اجاق، ممکن است موجب آلودگي و افت کيفيت شود. غذايي که توسط ميکرو ويو ، يخ زدايي شده است لازم است به سرعت از فر خارج شود و مورد استفاده قرار گيرد زيرا چنين غذايي براي آلودگي ميکروبي و فساد، آمادگي بسياري دارد.

3- بهتر است از ظروف کم عمق و درب دار استفاده شود .

4- مواد غذايي بايد به قطعات کوچک تر تقسيم شوند .

5- گوشت ها بايد ازاستخوان جدا شوند.

6- در طول مراحل پخت،بايد مواد غذايي چند بار به هم زده شوند تا گرما به خوبي و به مقدار کافي به تمام نقاط غذا برسد، بدين ترتيب علاوه بر پخت مناسب، احتمال آلودگي ميکروبي نيز به حداقل مي رسد.

7- البته پخت غذا ( به هر روشي هم که باشد) ، هميشه نمي تواند خطرات ناشي از آلودگي هاي ميکروبي را به کلي رفع نمايد. از آن جا که قدرت گرم کنندگي اجاق ميکروويو در سطح غذا بيشتر مي باشد، بهتر است قطعات کوچکتر در مرکز ظرف و قطعات بزرگتر مواد غذايي در کناره ي ظرف قرار گيرند تا حرارت مناسب به قطعات بزرگ تر برسد. چنانچه امکان هم زدن غذا وجود ندارد ( و در کل در همه موارد )، بهتر است پس از پايان پخت، تا مدتي ظرف دست نخورده باقي بماند تا حرارت به خوبي در تمام نقاط غذا منتشر شود.

8- بهتر است درب ظرف ، در طي مراحل پخت روي ظرف باشد تا مقداري بخار در ظرف جمع شده و به پخت مناسب غذا کمک کند؛ ولي درب ظرف بايد به صورتي قرار گيرد که خروج مقداري بخار امکان پذير باشد.

9- اگر براي پخت غذا از قدرت کمتر دستگاه به مدت طولاني تر استفاده شود، مطلوب تر از زماني خواهد بود که دستگاه با قدرت بالا و مدت کوتاه غذا را بپزد.

10- ظرف مورد استفاده بهتر است گرد يا بيضي باشد زيرا پخت در ظروف گوشه دار، موجب رسيدن حرارت بيشتر به غذاهاي موجود در گوشه هاي ظرف شده و به سوختگي يا کاهش کيفيت اين بخش از غذا منجر مي گردد. بهترين ظروف براي استفاده در تمام دستگاه ها و از جمله اجاق هاي ميکروويو، ظروف شيشه اي مناسب پخت هستند.

11- استفاده از کاغذ روزنامه و مقوا و چيزهاي مشابه در اين دستگاه مجاز نمي باشد. همواره لازم است براي استفاده بهينه از اين گونه دستگاه ها، کتابچه ي راهنماي آن ها به دقت مطالعه و روش هاي پخت مطابق توصيه هاي کتابچه مزبور انتخاب و اجرا شوند.

منبع: مجله دنياي تغذيه شماره 32

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 و ساعت 20:54 | 
معايب استفاده از ميکروويو در تهيه غذا

معايب استفاده از ميکروويو در تهيه غذا


ميکروويو که به اشتباه ماکروويو خوانده مي شود، از ترکيب دو واژه مايکرو يا ميکروMICRO(به معني کوچک) وويوWAVE (به معني موج) تشکيل شده است و به معناي امواج با طول موج کوتاه و تعداد نوسانات (فرکانس) بسيار بالا مي باشد. فرکانس چنين امواجي، بين300 مگاهرتز تا چند گيگاهرتز در ثانيه مي تواند باشد. بُرد چنين امواجي کوتاه بوده و در حد چند متر است، ولي ميزان نفوذ آن ها نسبتا بالا است و از درون ابر و غبار عبور مي کنند. هر چه فرکانس بيشتر باشد، شدت نفوذ بيشتر ولي بُرد امواج، کوتاه تر مي شود. به عنوان مثال هر چيزي که در مجاورت دستگاه نوسان ساز اجاق هاي ميکروويو معمول قرار داشته باشد، به شدت تحت تاثير ارتعاشات قرار مي گيرد. در حالي که اگر نيم متر از منبع ارتعاش دور شود، قدرت امواج به يک صدم کاهش خواهد يافت.

امواج داراي طول موج کوتاه، هنگام برخورد به ماده، چنان موجب ارتعاش و تغيير قطب هاي منفي و مثبت موجود در آن مي شوند که اين جنبش بالاي ملکول ها موجب به هم خوردن شديد آن ها و ايجاد اصطکاک درملکول ها و در نهايت سبب گرم شدن آن ماده مي شود. در اين ميان نقش آب در درون ماده غذايي بارزتر است. زيرا ملکول هاي آب که قطبي هستند (همچون ديگر ملکول هاي قطبي)، بيشتر تحت تاثير نوسانات قرار گرفته و به شدت شروع به جابه جايي در محل خود مي کنند. به همين دليل هر چه غذا رطوبت بيشتري داشته باشد سريع تر تحت تاثير اين امواج قرار مي گيرد. البته امروزه اغلب دستگاه هايي که تحت عنوان ميکروويو به فروش مي رسند، علاوه بر لرزاننده ي (نوسان يا موج ساز) مورد بحث، داراي يک يا چند المنت (سيم فلزي اي که در مقابل جريان برق مقاومت بالايي دارد و موجب گرم شدن آن مي شود) هستند که به عنوان گريل (کباب پز) و فر، داخل دستگاه قرار داده شده اند. چنين دستگاه هايي را به عنوان "ميکروويو گريل دار" و يا "ميکروويو+ گريل+ فر" و يا کامبينيشن (يعني ترکيب چند دستگاه) مي شناسند.


معايب اجاق هاي ميکروويو

1- اين دستگاه غذا را در مدت کوتاهي گرم مي کند و يا مي پزد. ولي غذاي طبخ شده در آن چندان خوشمزه نيست. در ضمن در مورد استفاده از آن، چند نکته ي اساسي نيز وجود دارد. منبع ارتعاش در دستگاه ميکروويو ثابت است و اگر غذايي در مجاورت آن باشد تنها بخشي که نزديک منبع ارتعاش قرار دارد گرم مي شود. ميزان نفوذ امواج در ماده ي غذايي حدود 3- 5/2 سانتي متر مي باشد. در داخل دستگاه هاي قديمي، چرخاننده اي وجود داشت که با حرکت دادن غذا در جلوي دستگاه هاي لرزاننده به تمام غذا، اجازه ي دريافت انرژي کافي براي گرم شدن را مي داد. اغلب دستگاه هاي ميکروويو علاوه بر سيستم چرخاننده، داراي پروانه ي (عموما فلزي) جداگانه اي نيز هستند که با جابه جا کردن هوا، به همه ي مواد غذايي گرما مي رساند.

2- براساس برخي مطالعات، ارتعاشات شديد ميکروويو موجب پاره شدن ديواره ي سلول هاي غذاها و به هم ريختن ساختمان ظريف برخي مواد غذايي از جمله ويتامين ها شده و آن ها را به سرعت از بين مي برد.

در ضمن در اثر به جا ماندن راديکال هاي آزاد باقيمانده ي حاصل از ضايعات ويتامين ها و ديگر ملکول هاي تخريب شده، ممکن است درون غذا ترکيبات جديد خطرناکي ايجاد شود. برخي مطالعات، تغييراتي را در خون افراد استفاده کننده از غذاهاي ميکروويو شده گزارش نموده اند و همچنين احتمال سرطان  زا بودن اين دستگاه را مطرح کرده اند.

3- نمي توان از هر نوع ظرفي در اجاق هاي ميکروويو استفاده کرد. زيرا برخورد امواج با سطح فلزات، ممکن است موجب ايجاد شعله و آتش سوزي و حتي انفجار دستگاه شود. اکنون ظروف فلزي مخصوصي جهت استفاده در ميکروويوها ساخته شده است. امروزه ظروف فراواني با برچسب "قابل استفاده در ميکروويو" در معرض فروش هستند، ولي اينکه براي کنترل کيفيت و سلامت آن ها از کدام استاندارد استفاده شده و يا بايد استفاده شود به طور دقيق مشخص نيست. برخي ظروف پلاستيکي غير استاندارد، هنگام تماس با مواد داغ، پليمرهاي شيميايي منتشر مي کنند که براي بدن انسان ايجاد مسموميت کرده و مصرف غذاهاي گرم شده در اين ظروف را خطرناک مي سازد. به همين دليل توصيه نمي شود غذا يا نوشيدني هاي داغ را در ظروف پلاستيکي نگهداري و يا سرو نمايند.

بحث ضررهاي ناشي از استفاده از اين دستگاه در طبخ و گرم کردن غذا، از مدت ها پيش مطرح بوده است. طبق نظر مخالفان با استفاده از اين دستگاه، امواج اين دستگاه علاوه بر ضايعات مواد غذايي، ممکن است به افراد نيز برخورد کرده و موجب ضايعاتي در بدن آن ها شود. طبق مطالعات علمي، حتي استفاده ي طولاني مدت از دستگاه(ميکروويو)، به دليل وجود امواج با طول کوتاه موجب ايجاد ضايعات و سرطاني  کردن بافت هاي بدن فرد استفاده کننده مي شود. موادي از نشت امواج حاصل از اجاق هاي ميکروويو گزارش شده که در دراز مدت موجب نابودي برخي افراد استفاده کننده شده و حتي به مرگ برخي آن ها نيز انجاميده است. فرهاي ميکروويو امروزي نسبت به اولين نسل اين دستگاه ها (که بيش از سي سال پيش به بازار آمدند) ايمني بيشتري دارند. امکان خروج امواج از آن ها بسيار کمتر است و معمولاً در کارخانه توسط دستگاه هاي حساس، آزمايش و کنترل مي شوند. در ضمن اين اجاق ها (چه انواع قديمي و چه انواع پيشرفته ي امروزي)، هيچ نوع تشعشع راديو اکتيويته اي توليد نمي نمايند. علاوه بر نکات ياد شده، سوختگي ناشي از استفاده از اين دستگاه نيز مطرح است، ولي نسبت به ساير روشهاي پخت ،احتمال سوختگي کمتر است.

پختن تخم مرغ  در اين دستگاه، گاه به انفجار آن در محوطه ي اجاق ميکروويو منجر مي شود. گرم کردن شير در ظروف شيشه اي، سبب مي شود حرارت شير بسيار بيشتر از حرارت ظرف آن باشد. نوشيدن چنين شيري موجب سوختگي شديد هم گرديده است.

در ضمن مواردي از کاهش سطح هموگلوبين خون در اثر مصرف شير گرم شده با مايکروويو نيز گزارش شده است. همچنين هنگام گرم کردن شير مادر ( منظور شير مادر نگهداري شده در فريزر مي باشد) در ميکروويو، ايمنوگلبولين هاي موجود در شير مادر به سرعت تخريب مي شوند. به همين دليل استفاده از اين دستگاه در گرم کردن غذاي کودکان توصيه نمي شود. مثال ديگر از تفاوت گرمايي مواد مختلف هنگام گرم کردن آن ها در اجاق ميکروويو، گرم کردن غذاها در ظروف سفالي است. ظروف سفالي معمولا از مواد داخل آن گرم تر مي شوند. دست زدن به اين ظرف موجب سوختگي مي شود. به عنوان نمونه اي ديگر، هنگام استفاده از اجاق ميکروويو جهت گرم کردن نان شيريني مربايي، مرباي درون شيريني به شدت گرم مي شود در حالي که بقيه ي مواد هنوز خيلي گرم نشده اند.هواي داخل دستگاه ميکروويو، بسيار خنک ترازغذ اي در حال پخت و يا گرم شدن است. زيرا ارتعاشات توليدي اجاق ميکروويو، موجب لرزش ملکول هاي غذايي و همچنين ملکول هاي هوا مي شود؛ ولي اين ارتعاشات به گرم شدن هوا نمي انجامد.

منبع : شماره 32 ماهنامه دنياي تغذيه

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 و ساعت 20:53 | 
تاریخ مصرف مواد غذایی

ازتاريخ مصرف مواد غذايي اطلاع داريد؟

تـاريـخ مـصرف مواد غذايي، راهنمايي براي مصرف كننده مي باشد تا مدت زمان نگهداري ماده ي غذايي را قبل از فاسد شدن آن بداند، مشــروط بـر ايـنـكه شرايـط نگهداري ماده غذايي كاملا رعايت گردد. ايـن مـدت بـه عــوامــلـي همچون تركيبات مواد غذايي، نوع بسته بندي و چگونگي نگهداري آنهـابستگي دارد.

حال مدت زمان و شرايط نگهداري تعدادي از مواد غذايي را برايتان بيان مي کنيم.

1- سس كچاپ و خردل: 4 تا 6 ماه داخل يخچال

2- ترشي : 1 سال

3- نان : 3تا 5 روز بيرون يخچال، 1هفته داخل يخچال، 3ماه داخل فريزر

4- آجيل  : 8 ماه

5- ماكاروني : 2 سال (در بسته بندي)

6- آب ميوه(در قوطي) : 6 ماه

7- سركه : نامحدود (تنها در ظروف شيشه اي نگهداري شود)

8- ادويه جات : 24 ماه (در جاي خشك و دربسته)

9- چاي : 18 ماه (در بسته)

10- شكر : 24 ماه (در جاي خشك و در بسته)

11- برنج: 24 ماه (در مكان خشك و دربسته)

12- روغن زيتون: 24 ماه

13- بيكينگ پودر: 18 ماه (مكان خشك و در بسته)

14- جوش شيرين: 24 ماه (مكان خشك و در بسته)

15- غلات: 6 تا 12 ماه (در بسته بندي)، 2 تا 3 ماه

16- شكلات: 12 ماه (در جاي خنك)

17- آرد: 6 تا 8 ماه (ظرف در بسته)

18- ژله: 7 ماه

19- عسل : 12 ماه

20- سس مايونز: 2 تا 3 ماه (در فريز نگهداري نگردد)

21- نمك : نامحدود

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 و ساعت 20:52 | 
ترکيبات شيميايي موجود در غذا

ترکيبات شيميايي موجود در غذا

پيچيدگي غذاي بشر باعث چالش‌هاي بسياري در اين زمينه شده و ارتباط آن با بيماري‌ها براي انسان به صورت يک معما درآمده و زمينه را براي مطالعات بسيار فراهم آورده است.

غذاهايي که هر روز خورده مي ‌شوند هزاران مواد شيميايي ويژه دارند که برخي از آنها به خوبي شناخته شده و کميت آن ارزيابي شده است و راجع به برخي ديگر اطلاعات ناقصي داريم و بقيه را اصلا نمي‌ شناسيم، بنابراين قابل اندازه‌گيري نيستند.

مواد شيميايي موجود در غذاهاي ما به طبقات زير تقسيم مي ‌شوند:

- مواد مغذي ضروري:

- مواد مغذي ضروري مثل ويتامين‌ها، املاح معدني، چربي‌ها، اسيدهاي آمينه هستند که کمبود آنها عوارض باليني قابل ملاحظه ‌اي را پديد مي ‌آورد.

- منابع عمده ي انرژي:

- منابع عمده ي انرژي در رژيم غذايي عبارتند از: پروتئين، کربوهيدرات و چربي که مجموعه ي آنها اثر طولاني مدت بر بدن انسان دارد.

- افزودني‌ها:

 اين مواد به عنوان مواد نگهدارنده يا طعم ‌دهنده به غذاهاي ما افزوده مي ‌شوند؛ مثل نيترات‌ها، نمک و رنگ‌ها.

اين مواد اگرچه توجه عامه را به خود جلب کرده‌اند، ولي به جز نمک، ساير مواد افزودني به خوبي مورد مطالعه و بررسي قرار نگرفته ‌اند و دلايل کافي براي زيان آور بودن آنها در دسترس نيست.

- آلوده‌‌‌کننده‌هاي شيميايي کشاورزي:

انواع سموم و حشره‌کش‌ها، قارچ‌کش‌ها،حتي هورمون‌هاي رشد حيوانات و گياهان جزو آلوده‌‌‌کننده‌هاي شيميايي هستند.

- آلوده کننده‌هاي سمي ميکروبي:

انواع آفلاتوکسين‌ها که باعث سرطان کبد در بسياري از کشورهاي در حال توسعه مي ‌شود.

- آلوده کننده‌هاي غير‌آلي:

بسياري از مواد شيميايي مثل کادميوم و سرب که وارد مواد غذايي ما مي ‌شوند.

- مواد شيميايي تشکيل شده در حين پخت يا تهيه غذا:

شامل بسياري از مواد سرطان ‌زايي است که در حين سرخ‌ کردن غذا پديد مي آيد. حتي حرارت دادن فرآورده‌هاي گوشتي بدون سرخ کردن آن نيز مي ‌تواند تعدادي از اين مواد سرطان ‌زا را ايجاد کند.

- سموم طبيعي:

بسياري از گياهان طي تکامل خود، مقداري مواد شيميايي توليد مي ‌کنند که براي حشرات و ديگر جانوران سمي‌اند. حتي بسياري از آنها براي انسان سمي بوده، ولي به قدري نيست که علائم حاد کلينيکي ايجاد کند.

- ديگر ترکيبات طبيعي:

ديگر ترکيبات طبيعي مثل DNA و RNA، چربي‌هاي غشاي سلولي، بسياري از آنزيم‌ها يا ممانعت کننده‌هاي آنزيمي‌ که ما روزانه مصرف مي ‌کنيم و بسياري از آنها بر پيشرفت بيماري‌هاي مزمن اثر دارند. مثلاً کلسترول نقش مهم ساختماني در غشاي بافت‌هاي حيواني دارد، ولي مصرف بيش از اندازه ي آن در قالب فرآورده‌هاي حيواني باعث بروز بيماري‌هاي قلبي- عروقي مي ‌شود.

اخيراً مشخص شده که ترکيبات ضد پروتئاز و ضد استروژن که در برخي توليدات گياهي موجودند ممکن است خطر بعضي سرطان‌ها را کاهش دهند. استفاده ي بسياري از غذاها در قالب رژيم غذايي، داراي فوايد بسيار در ارتباط با بيماري‌ها هستند.

زماني که ارتباط بسياري از غذاها با بيماري‌ها کشف شد، غالب مواد شيميايي موجود در غذاها شناسايي شدند. به عنوان مثال گراهام و همکارانش در سال 1978 يافتند که مصرف سبزيجات خانواده ي کلم با سرطان روده ي بزرگ ارتباط معکوس دارد و اين امر از اين فرضيه حمايت مي‌ کند که ترکيب "ايندول" موجود در اين سبزيجات ممکن است نقش حفاظت‌ کننده داشته باشد.

به طور مشابه ميزان کم ‌بيماري‌هاي قلبي عروقي در بين اسکيموها و افرادي که به ميزان زيادي گوشت ماهي مصرف مي‌ کنند، منجر به ارائه ي اين فرضيه شد که اسيد‌هاي چرب امگا- 3 با جلوگيري از تشکيل ترومبوکسان و لخته شدن خون در شريان‌ها باعث کاهش خطر اين بيماري‌ها مي‌ شود.

اخيراً نشان داده شده است که مصرف اسفناج با کاهش خطر تحليل ماکولاي چشم(مرکز بينايي دقيق) در ارتباط است و طبق اين فرضيه پيشنهاد شد که لوتئين (کاروتنوئيدي که ترجيحاً در رتينا مورد استفاده قرار مي ‌گيرد) ممکن است در مقابل اين شرايط نقش حفاظتي داشته باشد.

توصيه‌هاي رژيمي بيشتر براساس آناليز مواد غذايي است تا مواد مغذي، زيرا ما مواد مغذي را در قالب غذاهاي گوناگون دريافت مي‌ کنيم.

غذاها ترکيبي از مواد شيميايي مختلفي هستند که ممکن است خطر يک بيماري را افزايش يا کاهش دهند، ولي دانش ما به اندازه‌اي نيست که در اين خصوص بخواهيم توصيه‌هاي رژيمي داشته باشيم.

به طور مثال اين عقيده وجود دارد که دريافت زياد نيترات مي تواند در ارتباط با بروز سرطان‌هاي لوله‌ ي گوارش باشد، در حالي که منبع اوليه ي نيترات رژيم غذايي ما همان سبزيجات برگ سبز است که با کاهش خطر سرطان در ارتباط است.

به هر حال براي ارائه ي يک رژيم غذايي، چه از غذا استفاده کنيم و چه مواد مغذي موجود در آن را مورد توجه قرار دهيم، در هر دو مورد با نقاط قوت و ضعف بسياري رو به رو خواهيم بود و بهترين راه اين است که آناليزهاي اپيدميولوژيک (همه گيرشناسي) ما بر پايه ي هر دوي اينها باشد.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 و ساعت 20:49 | 
شیرین کننده های رژیمی

مصرف مقادير حساب شده مواد قندی در افراد مبتلا به ديابت (نوع 1 يا 2) تأثير منفی بر روي كنترل ديابت آنها نخواهد داشت. با اين وجود شيرين كننده هاي رژيمی نيز مي تواند جايگزينی مناسب در افرادی باشند كه مصرف شيرينی جات در آنها بالاست (مخصوصاً كودكان).

 

شیرین کننده رژیمی» انواع شیرین کننده های رژیمی

شيرين كننده های رژيمی به دو دسته " كالری زا" و "غير كالری زا" تقسيم می شوند.

 

» شیرین کننده های کالری زا

دسته اول كه شامل "فروكتوز"، "سوربيتول" و "مانيتول" مي باشند، حاوي كالری هستند و بنابراين مصرف آنها بايد حساب شده باشد تا منجر به اضافه وزن نگردد. همچنين مصرف زياد سوربيتول و مانيتول به علت عدم جذب كامل ددر روده ها موجب اسهال می گردد.
بنابراين قبل از مصرف فرآورده هاي غذايي رژيمي به برچسب روي آنها كه بيانگر تركيباتشان است دقت كنيد. به طور كلي مصرف اين نوع شيرين كننده ها در افراد ديابتي چاق كه داراي چربي خون بالايي نيز هستند، توصيه نمي شود.

 

» شیرین کننده های غیر کالری زاشیرین کننده رژیمی

شيرين كننده هاي غير كالري زا مانند" ساخارين" و "آسپارتام" داراي هيچ كالري نيستند و باعث اضافه وزن نيز مي شوند. قدرت شيرين كنندگي آنها بسيار بيشتر از شكر معمولي مي باشد (حدود 200 برابر ). بعضي از اين شيرين كننده ها مثل آسپارتام در اثر حرارت زياد اثر شيرين كنندگي خود را از دست مي دهند و بنابراين نمي توان از آنها در كيك پزي استفاده كرد. همچنين مصرف زياد ساخارين در بعضي از حيوانات منجر به سرطان مثانه شده كه البته هنوز در مورد انساني به اثبات نرسيده است. زنان باردار نيز بهتر است از ساخارين استفاده نكنند.
 

 

 

» منابع:

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 و ساعت 20:34 | 
اثر الکل در بيماري قلبي

اثر الکل در بيماري قلبي



الکل

يکي از مسائلي که بسياري از مردم علاقه دارند در مورد آن مطالبي بدانند، ولي بعضاً نمي ‌توانند از پزشک يا افراد مطلع در مورد آن کسب اطلاع نمايند، رابطه ي مصرف مشروبات الکلي با بيماري قلبي است. گرچه اغلب مردم به دليل پايبندي‌هاي مذهبي خود هيچ ‌گاه الکل مصرف نمي کنند، ولي در مورد تأثير آن بر بيماري قلبي باورهاي مختلفي وجود دارد. به گونه‌اي که بعضي فکر مي‌ کنند الکل براي بيماري قلبي مفيد است و به اطرافيان ‌شان که بيماري قلبي دارند نيز توصيه به مصرف آن مي ‌کنند.

حتي در کشورهايي که مصرف مشروبات الکلي آزاد است به کساني که الکل مصرف نمي ‌کنند توصيه به شروع مصرف الکل نمي‌ شود. تحقيقات نشان مي ‌دهد که مصرف الکل مي ‌تواند خطر سرطان پستان  را افزايش دهد. خصوصاً اگر باردار هستيد يا تصميم به بارداري داريد، يا هر گونه مشکل طبي ديگري داريد که مصرف الکل مي ‌تواند براي آن مضر باشد، نبايد الکل مصرف کنيد. در کشورهاي غربي به کساني که از قبل الکل مصرف مي ‌نموده‌اند نيز توصيه مي‌شود حتي الامکان ميزان مصرف الکل خود را کاهش دهند.

به هر حال با توجه به فرهنگ کشور ما مصرف الکل را توصيه نمي ‌کنيم و براي کساني که احياناً آن را مصرف مي‌ کنند توصيه مي ‌کنيم تا حد امکان آن را کاهش دهند.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در سه شنبه پانزدهم خرداد 1386 و ساعت 11:15 | 
تغذیه در شیرخواران
 

 

 

كودك در ابتدا در مرحله نوزادي از شير مادر تغذيه مي‌كند. با بزرگ‌تر شدن او مواد خوراكي ديگر نيز به فهرست غذايي او اضافه مي‌شود تا

زماني كه او هم مانند ديگر افراد خانواده تغذيه كند.

برخي مادران به راستي نمي‌دانند چه زمان مي‌توان كودك را با موادي غير از شير تغذيه كرد و حتي گاهي نوع مواد غذايي و مقدار مصرف آنها را بخوبي نمي‌شناسند. در اين مبحث سعي شده است در مورد  غذاهاي كمكي در سنين معين اطلاعاتي داده شود.

شروع غذاي كمكي از 6 ماه به بعد است كه با فرني آغاز مي‌شود. بعد از فرني، تغذيه كمكي كودك حريره بادام و پوره سيب زميني و … است. كم كم تا يك سالگي، تنوع غذايي باعث رشد قوه چشايي كودك و كشف رنگها و مزه‌ها و بوهاي مختلف توسط او مي‌شود. با اين كار كودك قدرت انتخاب پيدا مي‌كند و اين مرحله از رشد، اهميت بسيار زيادي دارد.

شير مادر بهترين و كاملترين غذا براي شيرخواران زير 6 ماه مي‌باشد و در اين دوران شير مادر به تنهايي به علاوه قطره مولتي ويتامين (از 15 روزگي) كليه نيازهاي تغذيه‌اي شيرخوار را تامين مي‌كند.

غذاي كمكي براي شيرخوار بايد پس از 6 ماهگي شروع شود، زيرا بعد از 6 ماهگي نيازهاي غذايي شيرخوار به تنهايي با شير برآورده نمي‌شود و لازم است علاوه بر شير مادر، تغذيه كودك با غذاهاي نيمه جامد نيز شروع شود.

تغذيه تكميلي علاوه بر تامين انرژي، دوران بسيار حساسي براي ايجاد عادات صحيح غذايي و استفاده از غذاي سفره خانواده است. شروع تغذيه تكميلي قبل از 6 ماهگي به دليل آماده نبودن دستگاه گوارش شيرخوار براي پذيرش غذاهاي ديگر غير از شير، اقدام نادرستي است.

چون دستگاه گوارش كودك هنوز تكامل نيافته و با كوچكترين آلودگي به علت عدم رعايت بهداشت امكان ابتلا به عفونت‌ها از جمله اسهال افزايش مي‌يابد و باعث كاهش يا توقف رشد شيرخوار مي‌شود.

از طرف ديگر شروع زودرس تغذيه تكميلي سبب كاهش مدت زمان مكيدن پستان مادر مي‌شود. بعلاوه ممكن است غذاي كمكي در مقايسه با شير مادر، انرژي و مواد مغذي كمتري به كودك برساند كه موجب اختلال رشد كودك و در نهايت سوءتغذيه او مي‌شود.

همچنين زود شروع كردن تغذيه تكميلي احتمال بروز حساسيت به بعضي از مواد غذايي را در كودك افزايش مي‌دهد. نتيجه‌ اين كه بهترين سن شروع غذاي كمكي بعد از پايان ماه ششم زندگي است.

البته‌ اين به آن معني نيست كه بايد دفعات شيردهي را كم كرد، بلكه بايد مادر ترغيب شود هر زمان كه كودك تمايل دارد شير خود را به او بدهد و براساس سن كودك چند نوبت نيز غذاي كمكي بعد از شير مادر به او داده شود.

اگر غذاي كمكي دير شروع شود كودك تمايل خود را به خوردن غذاهاي ديگر و امتحان كردن مزه و طعم‌هاي جديد از دست مي‌دهد. همچنين تكامل عمل جويدن به تعويق مي‌افتد و كودك غذاي ديگري جز شير مادر و يا مايعات را نمي‌خورد كه‌ اين خود منجر به كم غذايي، اختلال رشد و سوء تغذيه مي‌شود.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در سه شنبه پانزدهم خرداد 1386 و ساعت 11:2 | 
راه هاي درمان ترش کردن غذا

راه هاي درمان ترش کردن غذا

ترش کردن غذا

از راه هاي درمان غيردارويي بيماري ريفلاکس(ترش کردن غذا) مي توان به عواملي مانند تغيير در شيوه زندگي و عادات غذايي و عدم مصرف دارو به صورت خودسرانه اشاره کرد. غذاهاي چرب مصرف نگردد و وزن بدن در حد مطلوبي نگه داشته شود و در صورت چاق بودن، وزن اضافي را کاهش داد.

از مصرف سيگار خودداري شود و مصرف چاي و ترکيبات کافئين دار به حداقل برسد. پرهيز از مصرف مايعات در وعده هاي غذايي و خوردن وعده هاي غذايي کم حجم جهت درمان اين بيماري ضروري است.

مصرف مکرر وعده هاي غذايي و در حجم کم براي اين افراد توصيه مي شود. هم چنين اين بيماران نبايد حداقل 2 تا 3 ساعت بعد از خوردن غذا، اقدام به استراحت و دراز کشيدن نمايند. در ضمن هنگام خوابيدن بايد از بالش بلندي براي زير سر استفاده کنند.

درمان دارويي همراه با روش هاي غير دارويي بايد شروع شود. بيماران مي توانند از داروهاي متنوعي که توسط پزشک قابل تجويز است، استفاده کنند که از آن جمله مي توان به مصرف آنتي اسيدها و قرص هاي H2 بلاکر و ترکيبات PPI مانند  امپرازول اشاره کرد.

آيا بعد از درمان،امکان عود مجدد بيماري وجود دارد؟

بله، متأسفانه از خصوصيات اين بيماري عودهاي مکرر بعد از درمان مي باشد. در حدود 80 تا 90 درصد بيماران پس از قطع دارو، دچار عود بيماري مي شوند. لذا لازم است اين بيماران بدون هيچ گونه نگراني به مصرف داروهاي توصيه شده توسط پزشک ادامه دهند.

عدم درمان به موقع اين بيماري چه عوارضي دارد؟

عدم درمان به موقع ممکن است باعث شود که اين بيماران مبتلا به بيماري مري بارت شوند و متعاقب آن سرطان مري ايجاد شود، البته مصرف داروهاي عنوان شده به طور کامل از ابتلا به سرطان مري پيشگيري نمي کند. نکته مهم، تشخيص به موقع بيماري مي باشد که در صورت ايجاد علايم و شواهدي به سمت ابتلا به مري بارت يا سرطان مري، به موقع درمان مناسب شروع شود.

توصيه کلي شما به اين بيماران کدام است؟

در صورتي که اين بيماران علايمي همچون تهوع و استفراغ شديد، کم خوني، کاهش اشتها، کاهش وزن و گير کردن غذا در مري را مشاهده کردند حتماً بدون هيچ معطلي، جهت بررسي عوارض ريفلاکس و يا احتمالاً بيماري هاي ديگر که مي توانند علايم مشابه بيماري ريفلاکس ايجاد کنند، به پزشک مراجعه کنند.

اين بيماري، يک بيماري مهم مي باشد و بايد زود شناخته شود و از ساير بيماري هايي که ممکن است با اين بيماري تظاهرات مشترک داشته باشند، افتراق داده شود و بعد از اثبات اين بيماري، فرد تحت درمان مناسب قرار گيرد.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در سه شنبه پانزدهم خرداد 1386 و ساعت 10:47 | 
طعم‌ غذا در ترک سیگار موثر است

طعم‌ غذا در ترک سیگار موثر است

فکر می‌کنید یک قطعه پنیر، یک لیوان آب و یک بشقاب کلم بروکلی چه خصوصیت مشترکی داشته باشند؟  هر سه ی آنها طعم سیگار را کم می‌کنند.

کشيدن سيگار همراه با نوشيدن کولا

به گزارش هلث‌دی نیوز(Health Day News) یک پژوهش جدید نشان می‌دهد خوردن برخی از غذاها مزه سیگار را کاهش می دهند و مصرف برخی دیگر از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها مثلا خوردن گوشت یا نوشیدن قهوه، طعم سیگار را افزایش می دهند.

در مجموع، این یافته‌ها امکان طرح یک رژیم غذایی برای ترک سیگار را فراهم می‌‌آورد.

اف جوزف مک‌ کلرنون، استادیار بخش روان پزشکی و علوم رفتاری مرکز پزشکی دانشگاه دورهام در کارولینای شمالی و سرپرست این تحقیق می‌گوید: "سیگار کشیدن تنها مربوط به اعتیاد به نیکوتین نیست، بلکه طعم و کیفیات حسی سیگار‌ کشیدن نیز برای فرد سیگاری مهم است. بنابراین هر چیزی که بتواند تجربه سیگارکشیدن را مختل کند، ممکن است به ترک سیگار کمک کند."

میوه‌ها و سبزی‌ها، لبنیات و نوشیدنی‌های فاقد کافئین مانند آب و آب میوه به عنوان بدترکننده طعم سیگار و موادی مانند الکل و گوشت و نوشیدنی‌های کافئین‌دار مثل کولا و قهوه اغلب به عنوان بهترکننده طعم سیگار ذکر شده بودند.

مک ‌کلرنون و همکارانش با تحلیل پاسخ ‌های 209 مرد و زن سیگاری به پرسشنامه‌ای درباره تجربه سیگارکشیدن به این یافته‌ها رسیده‌اند.

همه شرکت‌کنندگان در این تحقیق دست کم 10 تا 15 نخ سیگار در روز می‌کشیدند و مشکل سلامتی دیگری نداشتند. محققان از این سیگاری‌ها خواستند که غذاهایی که طعم سیگار را در ذائقه‌شان از بین می‌برد یا تشدید می‌کند مشخص کنند. تعداد، مارک، نوع و قدرت سیگار مصرفی هم ثبت می‌شد.

حدود 45 درصد این افراد سیگاری، انواعی از غذاها که طعم سیگار را خراب می‌کردند، نام بردند و حدود 70 درصد آنها غذاهایی را مشخص کردند که طعم سیگار را برای آنها بهتر می‌کرد.

میوه‌ها و سبزی‌ها، لبنیات و نوشیدنی‌های فاقد کافئین مانند آب و آب میوه غذاهایی بودند که به عنوان بدترکننده طعم سیگار ذکر شده بودند.

همچنین این افراد به شرایط خاصی که طعم سیگار را کاهش می داد، اشاره کردند که از جمله ی آنها مصرف برخی داروها، آب و هوای گرم، بسیار سریع یا بیش از حد سیگار کشیدن بود.

از طرف دیگر الکل و گوشت و نوشیدنی‌های کافئین‌دارمثل کولا و قهوه اغلب به عنوان بهترکننده طعم سیگار ذکر شده بودند.

مک ‌کلرنون و همکارانش همچنین دریافتند که هرچه فرد سیگاری جوان تر باشد، به غذاهای بدترکننده طعم سیگار حساس تر است و افرادی که سیگارهای کمتری می‌کشیدند، به اثر غذاهای تشدیدکننده طعم سیگار حساس‌تر بودند. افرادی که سیگارهای بدون منتول می‌کشیدند، به اثر هر دو گروه غذاها حساس‌تر بودند.

این پژوهشگران می‌گویند متخصصان بالینی ممکن است با  ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی بیماران، به آنها در ترک سیگار کمک کنند.

مک‌ کلرنون می‌گوید: ضرری ندارد که فرد سیگاری خوردن شیر کم‌چربی و سایر فرآورده‌های لبنی، نوشیدن بیشتر آب، خوردن میوه‌ و سبزی را پیش از ترک سیگار شروع کند و ببیند که آیا این اقدامات لذت سیگار کشیدن را برایش کمتر می‌کند یا نه؟

البته او اذعان می‌کند که در مورد نحوه ی دقیق تاثیر غذاها بر طعم سیگار و اینکه آیا یک رژیم غذایی معین می‌تواند به ترک سیگار کمک کند، تحقیقات بیشتری لازم است

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در سه شنبه پانزدهم خرداد 1386 و ساعت 10:44 | 
التیام سوختگی با تغذیه مناسب

التیام سوختگی با تغذیه مناسب

سوختگی ها، نوعی صدمات بافتی وارد شده به مخاط یا پوست بدن هستند که در اثر حرارت شدید، تماس با مواد شیمیایی (اسید یا قلیا) و الکتریسیته یا پرتودهی ایجاد می شوند.

سوختگي

 80 درصد سوختگی های ناشی از تماس با منابع حرارتی، در منزل به وجود می آیند که به طور سرپایی قابل درمان هستند و حدود 5 درصد آنها (یک میلیون در سال) به بستری شدن در بیمارستان نیاز دارند. شدت ضایعات در سوختگی ها به عمق جراحت، مدت زمان سوختگی و سطح سوختگی بستگی دارد که تعیین کننده نوع روش کنترل و درمان آن است.

از دیدگاه پزشکی سوختگی ها به سه دسته تقسیم می شوند:

- سوختگی نوع 1: قرمزی و التهاب پوست به همراه درد بدون تاول و ترشح که در منزل قابل درمان است.

- سوختگی نوع 2: قرمزی و التهاب پوست به همراه درد و ایجاد تاول و ترشح که باید به پزشک مراجعه شود.

- سوختگی نوع 3: نوع سوختگی شدید که در آن رنگ پوست تغییر کرده، سفید، زرد یا مایل به قهوه ای می گردد. پوست حالت سختی پیدا کرده و اغلب بدون تاول و درد می باشد که باید فوراً بیمار به مراکز درمانی منتقل شود.

اقدامات اولیه پزشکی در سوختگی ها:

- قبل از مراجعه به پزشک یا مراکز درمانی، ابتدا منطقه سوخته شده را با آب سرد یا یخ خنک کنید و با پارچه یا گاز خشک استریل به آرامی روی آن را بپوشانید (هیچ تاولی را نباید باز کرد).

- بعد از مراجعه، ابتدا پزشک شدت سوختگی ها را تعیین و موضع جراحت را تمیز می کند؛ سپس تاول های باز شده و بافت های پوستی مرده را برداشته و از پمادها و کرم های آنتی بیوتیک برای منطقه سوخته شده استفاده می کند.

توصیه می شود در صورت امکان منطقه سوخته شده بالاتر از سطح قلب قرار داده شود. در موارد تورم و قرمزی متوسط می توان از بانداژ گرم و مرطوب استفاده کرد و در صورت بروز تب با پزشک تماس گرفت.

مراقبت های تغذیه ای در سوختگی ها:

در زمان بروز سوختگی به علت شوک شدید و ناگهانی وارد شده و جراحات به وجود آمده، تعادل الکترولیت ها و مایعات و تعادل ازته بدن منفی می شود، به عبارتی پروتئین ها، نمک و مایعات بدن به هدر می روند و وزن بدن کاهش می یابد. به همین دلیل نیازهای تغذیه ای ( به ویژه در هفته های اول بعد از سوختگی) افزایش می یابد.

اهداف رژیم درمانی در این بیماران در درجه اول پیشگیری از ایجاد سوء تغذیه، کمک به برقراری تعادل آب و الکترولیت ها برای جلوگیری از ایجاد شوک و تسریع التیام زخم ها و همچنین کنترل قند خون افزایش یافته به علت استرس وارد شده به بدن می باشد.

در بیمار دچار سوختگی میزان نیاز به انرژی به 5000 – 3500 کیلو کالری و نیاز به پروتئین به 200- 150 گرم در روز افزایش می یابد. پروتئین مصرفی باید از انواع با ارزش زیستی بالا باشد.

اولین گام بعد از مراجعه به بیمارستان در صورت نیاز، استفاده از تزریق وریدی برای جبران مایعات، الکترولیت ها و برخی از پروتئین های سرمی از دست رفته می باشد.

بعد از این مرحله، برای پیشگیری از ایجاد سوء تغذیه در صورت تحمل بیمار، تغذیه از راه دهان آغاز می شود. در ابتدا از یک محلول خاص حاوی نمک، آب و بی کربنات به همراه آب لیمو (برای خوش طعم کردن) جهت جایگزینی به جای تزریق وریدی استفاده می گردد. میزان دریافت و دفع مایعات بیمار ( از راه ادرار) تمام مدت باید کنترل گردد تا از دفع زیاد مایعات یا تجمع آن در بدن جلوگیری شود.

از آنجایی که این بیماران دچار بی اشتهایی می باشند؛ بعد از تنظیم رژیم غذایی، مواد غذایی مورد نیاز در تعداد وعده های بیشتر و مقدار کم در هر وعده، در اختیار آن ها قرار گیرد و از یک رژیم غذایی نرم و ترجیحاً مورد علاقه بیمار استفاده گردد.

نیاز به مواد مغذی گوناگون نیز در این بیماران افزایش می یابد، به عنوان مثال نیاز به پروتئین و ویتامین C به جهت ترمیم ضایعات بافتی زیاد می شود.

- ویتامین C مورد نیاز حدود 1500- 1000 میلی گرم به صورت 500 میلی گرم 3 بار در روز می باشد.

- با افزایش نیاز به انرژی، میزان کربوهیدرات دریافتی و به دنبال آن نیاز به ویتامین های گروه B نیز افزایش می یابد.

- روی 50- 30 میلی گرم و بتاکاروتن 100000 واحد بین المللی در روز به جهت تقویت سیستم ایمنی بدن و تسهیل در ترمیم پوست، مورد نیاز است.

- ویتامین E به صورت 1200 واحد بین المللی 3 بار در روز به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی و موثر در ترمیم ضایعات و کاهش ایجاد تاول، توصیه می شود.

- «ال-گلوتامین» 10-3 گرم به صورت 3 بار در روز، از جمله اسیدهای آمینه لازم برای جلوگیری و بهبود آسیب ناشی از سوختگی، مورد نیاز است.

لازم به ذکر است که در سوختگی های ناشی از الکتریسیته، اغلب سیستم عصبی و عضلات نیز گرفتار می شوند که در این صورت باید سریعاً بیمار تحت مراقبت های لازم به جهت احیای قلب و ریه ها قرار گیرد.

از آنجایی که در سوختگی ها برخلاف سایر بیماری ها، وضعیت کاتابولیسمی یا شکست و تحلیل بافتی شدید می باشد و بیشتر ذخایر بدن دچار تخریب می گردد، باید به تامین نیاز مایعات، الکترولیت ها، انرژی، پروتئین ها و سایر مواد مغذی بسیار توجه شود. در این راستا گاهی در مراکز درمانی از مخلوط های تجارتی که غنی از انواع مواد مغذی هستند نیز بنا به مورد، استفاده می شود.

در دوره نقاهت نیز توجه به دو اصل مهم: پیشگیری از سوء تغذیه و تامین ذخایر بدن اهمیت دارد. انرژی مورد نیاز باید به گونه ای تنظیم شود که نیاز بیمار را در این دوره تامین کند.همچنین وزن بیمار به منظور جلوگیری از ایجاد اضافه وزن در این زمان باید کنترل شود. در رژیم روزانه باید از منابع پروتئینی با کیفیت خوب استفاده شود. دریافت مقدار کافی اسیدهای چرب ضروری به جهت نوسازی بافت های بدن ضروری است و در نهایت ویتامین ها و املاح معدنی طبق نیاز بیمار از طریق رژیم غذایی و یا دریافت مکمل ها باید تامین شود.

|+| نوشته شده توسط کاظم اسلامی در سه شنبه پانزدهم خرداد 1386 و ساعت 10:40 | 
Powered By BLOGFA - Designing & Supporting Tools By WebGozar


Javascripts